بسيار فراوان و ارزان بود . براى مثال سه مرغ را مىشد به يك قران يعنى هر مرغ يك و نيم پنى خريدارى نمود . در نوغاب « 1 » از طرف نمايندهء حاكم در قاين و هشت سوار كه توسط وى براى همراهى ما فرستاده شده بودند استقبال شديم .
شهر قديمى قاين از چند خانهء محقر و محصور به ديوار گلى تشكيل شده بود . حال آنكه بازار ، مسجد ، مدرسه و قسمت اعظم شهر در بيرون از اين حصار قديمى قرار داشت . از ميان بازار گذشتيم . در طرفين آن جز چند دكان رنگرزى و كفشدوزى چيز ديگرى به چشم نمىخورد . فقط مسجد بود كه از ساير ساختمانها بلندتر بود و مطابق نوشتهاى كه بر روى سنگ سردر آن خوانده مىشد بناى آن متعلق به سال 1368 م . بود .
در طول ده سال گذشته بازار ابريشم كمكم از رونق افتاده و جاى خود را به تجارت زعفران داده بود . علت اين امر بالا رفتن روزبهروز بهاى زعفران بود كه كشت آن سالبهسال افزايش مىيافت . زعفران كه تا چندى بيش هر هفت مثقال آن به يك قران معادل يك پنى براى هر اونس « 2 » به فروش مىرسيد . اكنون به هر 5 / 2 مثقال به يك قران خريدارى مىشد . اكثر ساكنين شهر را سيدها و ملاها تشكيل مىدهند كه هر دو گروه در ايران جزو طبقهء كارگر محسوب نمىشوند ، به جز هدايت و ارشاد مردم در امور دينى كار مهم ديگرى ندارند . از آنجا كه كشف ترياك در اين ناحيه معمول شده بود ، افراد زيادى به كشيدن آن معتاد شده بودند به نحوى كه آثار شوم آن به وضوح در چهرهء آنان قابل رويت بود .
در ايران به غير از مالياتى كه از زمينهاى زراعتى گرفته مىشود . براى كشت ترياك ماليات ديگرى اخذ نمىگردد . لذا بخاطر ارزانى بيش از حد اين ماده استفاده از آن نيز روزبهروز بيشتر معمول مىشود . كشيدن ترياك نه تنها بين مردان بلكه بين زنان و حتى بچهها نيز رايج شده است . تأثيرات خطرناك و سوء اعتياد براى سلامت جامعهء ايران در آيندهء نزديك نمودار خواهد شد . اينطور به نظر مىرسد كه كشيدن ترياك اثراتى به مراتب شديدتر و بدتر از خوردن آن دارد .
بيشتر تجارت قاين از طريق بندرعباس در كنار خليج فارس انجام مىشود و فقط اندكى از آن از طريق سبزوار صورت مىگيرد . زعفران ، ترياك ، پشم و پوست به بندرعباس فرستاده شده و بجاى آن دارو ، ورقههاى آهن ، نيل و چاى وارد مىشود . مىتوان گفت كه دو سوم تجارت اين ناحيه از طريق بندرعباس و يكسوم باقيماندهء آن از راه مشهد و سبزوار صورت مىگيرد . شكر كلا از روسيه و از طريق سبزوار به اين ناحيه آورده مىشد .
هامش
( 1 ) - دهى است جزو دهات حومهء شهرستان گناباد جلد 21 فرهنگ آباديهاى كشور .
( 2 ) - هر اونس معادل 3 / 28 گرم است .