بخش ششم قاين و بيرجند
بعد از جويمند از زمينهايى صاف و شنزار گذشتيم تا به كاخك « 1 » رسيديم .
كاخك ده خوشمنظرهاى است در دامنهء تپههاى سياهكوه كه به طرف جنوب به سمت گناباد امتداد مىيابد . زمينهاى نزديك به دهكده تماما پوشيده از درختان هرسشدهء توت بود كه تا خود دهكده ادامه مىيافت . از كنار بناى زيبايى گذشتيم كه گنبد آن كاشىكارى شده بود . اينجا مقبرهء سلطان محمد بود كه گفته مىشد برادر امام رضاست كه در مشهد مدفون است . در اين محل تعداد زيادى ملا و سيّد نيز زندگى مىكردند . مردم دهكده تمام روز در اطراف اردوگاه جمع مىشدند و از تماشاى ما خارجيان و يا به قول خودشان فرنگىها لذت مىبردند . در اين ده كار مردم فقط ساختن سوهانهاى منبت جيبى كوچك بود .
در دهات خضرى « 2 » و دشت بياض « 3 » تمام مردم از خانهها بيرون آمدند تا ما را نظاره كنند . اينجا در طرز لباس پوشيدن مردم تغييراتى پيش آمده بود . مردان به جز چند نفر كه عمامه به سر داشتند . اكثرا از كلاههاى پوست بره استفاده مىكردند . زنها نيز سبزه و سرخرو بودند و چارقدهايى گلدار بجاى نوع سفيدى كه قبلا ديده بوديم به سر داشتند . مواد غذايى
هامش
( 1 ) - كاخك - نام يكى از دهستانهاى بخش حومه ، جويمند شهرستان گناباد . فرهنگ جغرافيائى ايران جلد 9 .
( 2 ) - خضرى - دهى از دهستان نيم بلوك بخش قاين شهرستان بيرجند . فرهنگ جغرافيائى ايران جلد 9 .
( 3 ) - دشت بياض - دهى از دهستان نيم بلوك بخش قاين شهرستان بيرجند . فرهنگ جغرافيائى ايران جلد 9 . مؤلف دشت پياز آورده است . مردم محل نيز دشت پياز گويند . ص 5 حرف دال ، لغتنامهء دهخدا .