حق همسايه تو اين است كه وقتى غايب است از او دفاع كنى . وقتى حضور دارد به او احترام نمايى . وقتى مظلوم واقع شود به او يارى كنى . در پى عيب او نباشى . و اگر خطايى از او مىدانى افشا نكنى . و اگر نصيحتپذير است در تنهايى او را نصيحت كنى . و در هنگام سختى او را تنها نگذارى . و از لغزش او بگذرى . و گناهش را ببخشى . و با او رابطهء محترمانه داشته باشى . و نيرويى جز خدا نيست .
حق رفيق و دوست اين است كه به بزرگوارى و انصاف با او رفتار كنى . و همانطور كه تو را گرامى دارد او را گرامى دارى . و در كارهاى خوب هميشه سبقت بگير . و اگر او از تو سبقت گرفت احسان او را جبران كن . و او را دوست داشته باش ، همانطور كه تو را دوست دارد . و اگر به فكر گناه افتاد ، او را منصرف كن . و با او مهربان باش . و براى او زحمت و آزار نداشته باش . و نيرويى جز خدا نيست .
حق شريك اين است كه در غياب او كارش را انجام بده . و در حضورش [ حقوق ] او را رعايت كن . و با او مخالفت نكن . و بدون نظر خواهى از او كار انجام نده . مال او را حفظ كن . و در امور مهم يا جزئى به او خيانت نكن . زيرا دست خدا بر سر شريكان است . تا زمانى كه به يكديگر خيانت نكنند . و نيرويى جز خدا نيست .
اما حق سرمايه تو اين است كه جز از راه حلال بدست نياورى . و كسى كه حق شناس تو نيست را بر خود ترجيح ندهى . باسرمايهات در اطاعت پروردگار بكوش . و بخل نورز .
كه حسرت و پشيمانى و عذاب بدنبال دارد . و نيرويى جز خداوند نيست .
اما حق طلبكار اين است كه اگر قدرت دارى بپردازى . و اگر ندارى با خوشگفتارى رضايت او را جلب كنى . و با ملاطفت او را از خود دورى كنى .
حق ارباب رجوع اين است كه او را فريب ندهى . و با او تقلّب و خدعه نكنى . و در انجام كار او از خداوند متعال پروا داشته باشى .
حق كسى كه از تو شكايت كرده اين است اگر ادعاى او بر عليه تو حق است . تو بر عليه خود شاهد باش . و به او ظلم نكن . و به حق او وفا كن . و اگر ادعاى او باطل است ، به ملايمت با او رفتار كن . و خدا را در كار او به خشم نياور . و نيرويى جز خدا نيست .
حق كسى كه تو از او شكايت كردهاى اين است كه اگر ادعاى تو حق است ، به زيبايى با او سخن بگو . و حق او را انكار نكن . و اگر ادعاى تو باطل است ، از خدا پروا داشته باش .
المواعظ العددية — صفحة 145
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٥