آخرت آتش را از تو دفع مىكند .
و حق قربانى ، آن است كه تنها براى خدا انجام دهى ، مخلوقى را در نظر نگيرى و از آن [ قربانى ] چيزى جز رحمت خداوند و نجات در قيامت را نخواهى .
و حق فرمانروا ، اين است كه بدانى خدا ترا وسيلهء آزمايش او قرار داده است . و او با سلطهاى كه خدا بر تو قرار داده آزموده شود . و تو خود را در معرض خشم او قرار نده ، كه خود را به هلاكت افكندهاى . و با او در اين ستمى كه بر تو مىكند شريك مىشوى .
و حق آموزگار تو ، اين است كه او را تعظيم نموده به او احترام كنى . و با دقت و توجه به سخنان او گوش فرا دهى . و صدايت را بر او بلند نكنى . و تا زمانى كه او دربارهء چيزى به ديگران جواب مىدهد تو جواب ندهى . و در كلاس او با كسى صحبت نكنى . و در حضور او از كسى غيبت نكنى . و اگر عيب او را گفتند تو دفاع كنى . و عيب او را بپوشانى . و كمالات او را اظهار كنى . و با دشمن او ننشينى . و با دوست او دشمنى نكنى . اگر اينها را رعايت كردى ، فرشتگان خدا شهادت مىدهند كه هدف تو خداست . و براى خدا علم معلم را آموختهاى نه براى مردم .
و حق مالك و مولا اين است كه از او اطاعت كنى و نافرمان نباشى بجز در كارى كه خشم خدا را بدنبال دارد . كه نبايد در معصيت خدا از مخلوق اطاعت كرد .
حق زير دست تو كه بر او حكومت مىكنى اين است كه بدانى به دليل ضعف او و قدرت تو زير دست تو واقع شده است . پس واجب است كه عدالت داشته باشى . و براى آنان همچون پدر مهربان باش و نادانى آنان را ناديده بگير . و در كيفر آنان شتاب نكن . و شكر خدا را براى قدرت تو بر آنان بجاى آور .
حق شاگران و دانشآموزان تو اين است كه بدانى خدا با علمى كه به تو داده است تو را سرپرست آنان قرار داده است . و گنجينهء دانش را به روى تو باز كرده است . پساگر در آموزش مردم به خوبى كوشش كنى ، و بخل نداشته باشى ، و بر شاگردان سخت نگيرى ، خداوند فضل خود را بر تو مىافزايد . و اگر مردم را از علم خود محروم گردانى ، يا با دانش جويان هنگامى كه از تو سؤال مىپرسند بدرفتارى نمايى ، سزاوار است كه خداوند علم و رونق آن را از تو سلب كند . و موقعيت تو را در قلبها متزلزل نمايد .
حق همسر و زوجه تو اين است كه بدانى خداوند او را سبب آرامش و الفت تو قرار
المواعظ العددية — صفحة 139
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٩