* نظر شيخ راجع به صورتهاى فوق چيست ؟
ج : اينست كه ، جنابت بعنوان يك حدث اكبر ، مانع واقعى از اقتداء كردن است و لذا اقتدا در يك نماز يا دو نماز جايز نمىباشد . و سرّ اينكه ، جنابت مانع واقعى است اينست كه : دليل مىگويد : اقتدا به جنب موجب بطلان نماز است و در مثال مذكور واقعا جنب وجود دارد .
* پس مراد از عبارت ( نعم ، لا اشكال فى استيجار تابع . . . ) چيست ؟
ج : بيان فرع سوم است بدين معنا كه :
آيا شخص سوم مىتواند هريك از اين دو نفر را اجير كند براى نظافت مسجد يا خير ؟
* مسئلهء فوق مبتنى بر چه امرى است ؟
ج : مبتنى بر اينست كه :
آيا حكم ظاهرى در حق هركسى ، واقعا در حقّ ديگرى نافذ است يا نه ؟
اگر بگوييم : نافذ است ، پس استيجار هر دو نفر جايز است چرا كه هريك از آن دو به حساب خود رسيدند ، ديدند كه شاك ( در جنابت ) هستند و لذا اصالة الطهاره جارى نمودند و على الظاهر ورود به مسجد را براى خود مباح نمودند ، در اينجا ، شخص سوم بايد اين حكم ظاهرى را به منزله حكم واقعى به حساب آورد .
و اگر گفتيم كه نافذ نيست ، در اينجا اجير كردن هر دو جايز نمىباشد ، چون منجرّ به مخالفت قطعيه با علم اجمالى و خطاب تفصيلى و يا اجمالى مىشود و اين جايز نيست .
* قول حق در مطالبى كه گذشت چيست ؟
ج : حق آنست كه : در عبادات مثل : اقتدا در جماعت ، طهارت از حدث اصغر و اكبر ، شرط واقعى و خود حدث مانع واقعى مىباشد .
لكن در معاملات ، يعنى : توصليّات مثل نظافت مسجد ، حدث مانع علمى است نه واقعى . از طرفى هم ، حكم ظاهرى در حق هركسى ، نافذ است واقعا در حق ديگرى .
* مراد از عبارت ( و قس على ما ذكرنا . . . . جميع ما يرد عليك . . . . ) چيست ؟
ج : اينست كه : شما مىتوانيد با اين ضابطه ، تمام احكام مربوط به جنب را حل كنيد كه در چه جاهايى جنابت واقعى منظور است و در كجاها جنابت علمى مؤثر مىباشد .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 262
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٦٢