ترجمه :
توجيه نظر اخباريها توسط شيخ
1 - پس اگر بگويى : شايد نظر اخباريها در ترجيح نقل بر عقل به خاطر امورى است كه از اخبار استفاده مىشود ، مثل اين سخن معصوم عليه السّلام كه ، ( بر شما حرام است چيزى را كه از ما نشنيدهايد بگوييد . ) و اين سخن معصوم عليه السّلام كه ؛ ( اگر مكلّفى شبها به عبادت برخيزيد و روزها روزه بگيرد و همهساله حج بگذارد و تمام دارايىاش را ببخشد ، لكن ولايت ولىّ الله را نشناسد تا اعمالش به راهنمايى او ( ولى ) باشد و او ( ولى ) را والى خود قرار دهد ، اجر و پاداشى نزد خدا براى او نمىباشد . )
و اين سخن معصوم ( ع ) كه :
كسى كه به غير شنيدن از معصومى به خدا نزديك شود پس او . . . و . . . و غيره اين روايات از جمله اينكه تنها اتيان و امتثال احكام الهى لازم است كه حضرت معصومين آنها را تبليغ كردهاند . بنابراين : هر حكمى كه حجّت خدا در تبليغ آن واسطه نباشد اطاعتش واجب نيست ، بلكه از قبيل ( اسكتوا عما سكت الله عنه ) مىباشد چه آنكه معناى سكوت خداوند از آن ؛ امر نكردن به اوليائش در تبليغ آن است .
بنابراين : حكمى كه بدون وساطت معصوم عليه السّلام بيان شود در نظر شارع بىاعتبار است اگرچه مطابق با واقع باشد .
همانطور كه تصريح امام به نفى ثواب بر صدقه دادن تمام مال با قطع به اينكه ( اين عمل ) محبوب و مورد پسند نزد خداست شهادت بر اين بىاعتبارى عند الشارع مىدهد .
2 - اما وجه اشكال ( اخباريين ) در تقديم دليل نقلى بر عقلى فطرى سالم ، اخبار متواتره است بر حجّيت عقل و اينكه عقل حجّت باطن است ، و خداى رحمان بهوسيله آن عبادت ، و بهشت بدان تحصيل مىشود ، و امثال اين تعبيرات كه از آنها استفاده مىشود كه ، عقل سالم نيز حجّتى است از حجّتهاى حق تعالى .
پس حكم كشفشده ، بهوسيلهء عقل حكمى است كه رسول باطنى يعنى : شرع داخلى آن را تبليغ نموده ، همانطور كه حكم مستكشف بهواسطهء شرع حكمى است كه عقل خارجى واسطه در تبليغ آن مىباشد .
3 - از جمله كلماتى كه اشاره دارد به آنچه ما از طرف اخباريين در توجيه مقالاتشان آورديم ، عبارتى است از مرحوم سيد صدر در شرح وافيه در ضمن عبارتش تحت " عنوان حكم مستقلات عقليه مبنى بر اينكه معلوم است زمانى انجام فعلى يا ترك آن واجب يا غير واجب است كه ظن يا قطع به وجود يا حرمت و يا غير اين دو و از طريق گفتار معصوم يا فعل و يا