گر تو مريد و طالبى هست مراد مطلب او * ور تو اديم طائفى ، هست سهيل در يمن « 1 »
مرقاة عارف : مرقاة ؛ نردبان ، پلكان . مرقاة عارف ؛ نردبان عارف براى عروج به سوى خداوند است .
مرقاة عزرائيل : پلكان يا نردبان عزرائيل .
مريد : به معنى ارادهكننده ، خواهنده ، و هميشه محب خير و صلاح از صفات ثبوتى خداى تعالى . پير و پيرى شود و از آداب طريقت بياموزد . كسى كه پير و مراد و مرشد باشد ، در نزد صوفيه كسى است كه از ارادهء خود مجرد شده و از ما سوى اللّه بريده باشد .
مريد صادق كسى است كه مستمر و مداوم رو به سوى خدا دارد . دل به مرشد و مراد سپارد و از سر ارادت و در همهء احوال از شيخ مدد خواهد . اطاعت مرشد و پير بر مريد فرض و واجب است .
مولوى :
مريد چيست بتازى مريد خواهنده * مريد از آن مرادست و صيد از آن شكار « 2 »
روزبهان بقلى : مريد آن است كه در مقامات شروع كرده باشد به رؤيت احوال ، و وصول حق از حق خواهد . « 3 »
حافظ :
گر مريد راه عشقى فكر بدنامى مكن * شيخ صنعان خرقه رهن خانهء خمار داشت
سنائى :
سخت خامى باشد و تر دامنى در راه عشق * گر مريدى با مراد خود شود زورآزماى
مزارع قلب
هامش
( 1 ) . همان ، ب 19325 .
( 2 ) . ديوان شمس ، ج 3 ، ب 11994 .
( 3 ) . شرح شطحيات ، ص 564 .