83
[ ألا أبلغ أحبّايى بأنّى ]
ألا أبلغ أحبّايى بأنّى * ركبت البحر و انكسر السّفينه
على دين الصّليب يكون موتى * و لا البطحا أريد و لا المدينه
منابع
ديوان الحلاج ، ص 91 ، به نقل از نسخهء خطى قازان ، ص 60 . نسخهء خطى تيمور ، ص 44 .
طوالع الشموس ، نسخهء خطى كلكته ، ص 211 . اخبار الحلاج ، صص 2 - 81 ، نسخه ( ك ) ، ص 85 . سعدى ضناوى ، ص 67 .
تحقيق
در بيت دوم « على دين الصليب » در اخبار الحلاج به صورت « ففى دين الصليب » آمده است . در اخبار الحلاج آمده است كه حسين بن حمدان چون اين ابيات را در بازار بغداد از حلاج شنيد درپى او روان شد تا به خانهاش رسيد ، تكبير گفت و به نماز ايستاد ، در نماز سورهء فاتحه و شعراء تا سورهء روم را خواند ، چون به اين آيه رسيد كه
« وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ »
: كسانى كه دانش و ايمان دارند . . . آيه را از سر گرفت و گريست . چون سلام نماز را گفت از او پرسيدم : اى شيخ ! در بازار سخنانى كفرآميز بر زبان راندى و اينجا در نماز قيامت به پا كرد . مقصود تو چيست ؟ به سوى خود اشاره كرده و گفت : تا اين نفرين شده كشته شود : گفتم : برانگيختن مردم بر امر باطل جائز است ؟ گفت : خير امّا من آنان را بر امرى حق مىانگيزم ، زيرا كشته شدن من نزد من از واجبات است و مردم نيز چون از راه تعصّب نسبت به دين خود مرا بكشند مزد يابند .