آنان است ، اگر او را حمد و سپاس مىگزارند ، به خاطر آنان است . اگر او را اطاعت مىكنند ، براى رستگارى خويش است ! هيچ چيزى كه از آنان آيد به خاطر خدا نيست و خدا از آن بىنياز است !
سوره ابراهيم
74 .
وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ
« 1 »
از حلاج پرسيدند : توكّل چيست ؟ گفت : آتشى كه در زير قضا و قدر است ، ( مانند آتشى كه در زير خاكستر باشد ) .
( توكل برحسب موارد محمود است ) .
سوره حجر
75 .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ
« 2 »
از حسين دربارهء فراست دريافتن باطن چيزى پرسيده شد . گفت توجه نظر از يك نظر او راست . آنگاه از حقيقت آنچه او راست وى را باخبر كرد .
76 .
وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ
« 3 »
فارس گويد :
« وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ »
تا به يقين برسى چون با پرستش او حق بندگىاش را بجا نياوردى و فارس گويد : آنكس كه به معبودش بنگرد از عبادتش سقوط كند و آنكس كه به عبادتش بنگرد از معبودش سقوط كند و حسين دربارهء اين آيه گفت :
« وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ »
يعنى تا به يقين برسى زيرا تو نمىتوانى او را پرستش كنى و كسى او را نمىتواند عبادت كند تا اينكه به عبوديت ابتداء و انتهاء نايل آيد . در اين حالت مستوجب مكافات و آلام خواهد شد .
هامش
( 1 ) . ابراهيم ، آيه 12 ؛ چرا بر خدا توكّل نكنيم .
( 2 ) . حجر ، آيه 75 ؛ در اين عبرتهاست براى پژوهندگان .
( 3 ) . همان ، آيه 99 ؛ و پروردگارت را بپرست ، تا لحظهء يقين فرا رسد .