45 . الكيفية و الحقيقة
46 . الكيفية و المجاز
علاوه بر كتابهايى كه ابن نديم در الفهرست آورده است :
47 . الاحاطة و الفرفاق
48 . كتاب سحر
49 . ديوان شعر
از آثار به جا مانده از حلاج ، يكى ديوان اشعار اوست كه ماسينيون آن را گردآورى كرده و در مجموعهاى به نام ديوان الحلاج ، در پاريس به چاپ رسانده است . اشعار او بيانى از حالات و اشتياقات عرفانى اوست ، حلاج با استفاده از تعابير ساده ، براى بيان احساسات و هيجانات درونى خويش كوشيده است . واژگان به كار گرفته در اشعارش ، اين مطلب را تأييد مىكند . كلمات و تعابيرى چون جام شراب ، هلال ماه نو ، وجد ، منظر ديدگان ، خيال پريشان ، پرشوق ، ساقى ، خورشيد دلها ، شب هجران ، باد صبا و آب زلال .
مجموعه ديگر حلاج ، كتاب طواسين است . اين كتاب از هشت فصل تشكيل يافته كه هريك به نام طس - حروف اوّل سورهء نمل در قرآن - خوانده مىشود . بحث اين كتاب دربارهء توحيد و بعثت پيامبران است و بيشتر تصويرى از حالات روحى حلاج و تجربههاى باطنى اوست . سبك آن بسيار غامض و پيچيده مىباشد . لويى ماسينيون اين كتاب را از روى دو نسخهء موجود در استانبول و لندن تصحيح نموده و با شرح و مقدمهاى به زبان فرانسه آن را در پاريس منتشر كرده است .
كتاب ديگر حلاج بستان المعرفه است . اين متن ، شامل بيست و شش قسمت بوده و دربارهء شناخت حق مىباشد .
كتاب بعدى ، كتاب روايت است كه از بيست و هفت روايت تشكيل يافته و روزبهان آن را در شرح شطحيات آورده و تفسيرى بر آن نگاشته است .
متن ديگر تفسيرى است كه ابو عبد الرحمن سلمى از قول حسين بن منصور حلاج در كتاب حقايق التفسير نقل كرده است و لويى ماسينيون آن را استخراج و پس از مقابله با چند نسخهء خطى آن را در سال 1922 م ، در كتاب معروف خود به نام تحقيق در
مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — صفحة 16
مساهمون: حسين بن منصور الحلاج
ص١٦