خاص روبرو مىشد . و ، بىخبر از امر مولاى خود ، از او بهره ( حظّ ) خود را ، در ازاء گفتهء خود - كه خدا از او حجّت اخلاص را طلب مىكرد - شايد او را از مقام خود محروم مىكرد و از مقصدش دور مىساخت . صدق تنها براى كسى سودمند است كه هنگام لقاء او ، از همه چيز محروم ( مفلس ) شده باشد و آگاه شود كه از جانب او به تكاپو برخاسته ، مطيع تصميمات و در تسلّط او بوده است .
سوره انعام
30 .
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ
« 1 »
حسين بن منصور گويد : ارزش و مقام ايشان را در خلقت بيان فرمود . آنگاه نور برترى و تسلط بر ديگر موجودات را برايشان پديدار كرد و در خلقت آنها را از ديگر موجودات ( حيوانات ) به خاطر معرفت و علم و يقين متمايز نمود .
31 .
وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ
« 2 »
حلاج گويد : قاهريت ، هر موجودى را محو مىكند .
32 .
قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهادَةً
« 3 »
حلاج گويد : شهادت ( گواهى ) هيچكس صادقتر ( راستتر ) از شهادت خداوند به خودش نيست . همچنانكه در ازل با اين قول خودش شهادت داد :
« قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهادَةً قُلِ اللَّهُ . »
33 .
وَ كَذلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ
« 4 »
حلاج گويد : خلق با خلق از حق منقطع شدند .
هامش
( 1 ) . انعام ، آيه 2 ؛ اوست كه شما را از گل بيافريد .
( 2 ) . همان ، آيه 18 ؛ و اوست قاهرى بالاتر از همهء بندگان خويش .
( 3 ) . همان ، آيه 19 ؛ بگو : شهادت چه كسى از هر شهادتى بزرگتر است ؟
( 4 ) . همان ، آيه 53 ؛ همچنين بعضى را به بعضى آزموديم .