( 3 و 7 ) و ( 4 و 6 ) .
در سدههاى نخستين اسلامى ، برخى از رياضيّون متفنّن ، مسائلي از نوع مسألهيى كه شما طرح كرديد ، مطرح ميكردند ، كه ما - در اين مقال - از آنها به « مسائل مجموع ده » تعبير ميكنيم .
محمّد بن موسى الخوارزمي ، كه ظاهرا ، وبه قول محمّد بن جرير طبري در تاريخ الرّسل والملوك ( تاريخ طبري ) تا سال 232 هجرى قمري زنده بوده ، كتابي دارد با عنوان « مختصر من حساب الجبر والمقابلة » ( تأليف شده به زمان خلافت مأمون ، يعنى سالهاى ميان 198 تا 218 هجرى قمري ) كه فعلا قديميترين كتاب در عالم اسلام است كه در تبيين دانش جبر صورت تأليف يافته ونسخهيى از آن باقي مانده است .
در كتاب « مختصر من حساب الجبر والمقابلة » خوارزمي ، دوازده مسأله از نوع « مسائل مجموع ده » در بخشهاى مختلف آن ، آمده است . اين مسائل ، ومعادلهء جبري هر يك ( به شيوهء جبري نوين ، وتعريف يكى از دو عدد
) x (
وعدد ديگر (
x
- 10 ) ) به شرح زير است :
1 . آن كدام دو عدد هستند كه اوّلا مجموع آنها 10 است ، ثانيا مربّع يكى از آن دو عدد معادل چهار برابر حاصل ضرب يكى از آن دو عدد در عدد ديگر است ؟
( جواب 2 و 8 ) 2 . آن كدام . . . اوّلا . . . ثانيا برابر مربّع يكى از آن دو عدد ، ويا ، برابر مربّع عدد ديگر برابر با مربّع عدد 10 است ؟
( جواب 4 و 6 ) 3 . آن كدام . . . اوّلا . . . ثانيا حاصل تقسيم عدد بزرگتر بر عدد كوچكتر برابر 4 است ؟
( جواب 2 و 8 )