وَخاتَمَ النَّبِيِّينَ
« 1 » وبه اتّفاق تمام مفسّرين ، مراد از خاتم النبيّين ، آخر النبيّين است ؛ اگر بفتح ( تاء ) خوانده شود ، واگر به كسر باشد كه واضح است ومعنايش ختم كنندهء پيمبرانست .
وحديث غزوه تبوك كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه وآله به غزوهء تبوك تشريف فرما شدند وحضرت علي بن أبي طالب عليه السّلام را به جاى خود نشانيدند ، آن حضرت عرض كردند : شما مىرويد ومرا با خود نمىبريد ؟ فرمودند : « أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى إلّا أنّه لا نبيّ بعدي » « 2 » ، يعنى آيا راضى وخورسند نيستى كه منزلهء تو از من ، به منزلهء هارون باشد از حضرت موسى ، كه عرض كرد به خداوند :
وَاجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي ، هارُونَ أَخِي
« 3 » ، مگر اين كه بعد از من پيغمبرى نخواهد بود ، واين حديث ميان شيعه وسنى ، متواتر وقطعي وتمام مسلمين اتّفاق بر ثبوت اين حديث به همين عبارت دارند .
وعجيب است كه با اين مقدار پافشارى حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه وآله در اين امر كه پيغمبرى بعد از من از جانب خداوند نخواهد آمد ، يك دسته مردمانى كه عوام محض هم نيستند ، ليكن به واسطهء زيادتى بيانات وترغيبات سايرين ، از راه حق وروشن دور مىگردند وبه كساني كه دعوى پيغمبرى يا بالاتر از آن را مىكنند ، مىگروند ، وباقي مردم كه مىدانند اين دعاوى باطل وخارج از طريق حقّ است ؛ سكوت اختيار نموده ، مردم سادهلوح را ارشاد به حقّ نمىكنند .
اگر بيني كه نابينا وچاه است * اگر خاموش بنشينى گناه است
اين گروه ساكت نشين با آن مردم مبلّغ به راه باطل ، در عذاب شريكند ، وچنان چه فرض مىكرديم ، نيامدن پيغمبر هم بعد از پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه وآله در دين اسلام مسلّم وقطعي نبود ، آخر مدّعى نبوت چنان چه بيان شد ، بايستى معجزاتى داشته باشد كه دليل بر صدق وصحّت دعواي أو باشد ، واين مردم بدون شهود معجزه وكرامتي چگونه تصديق قول ديگران نمودند ، واي اگر از پس امروز بود فردايى .
جعل اللّه تعالى عواقب أمورنا خيرا بمحمّد وآله الطّاهرين ، واللّه يهدي من يشاء إلى صراط مستقيم .
هامش
( 1 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 40 .
( 2 ) . ر . ك : غاية المرام ، بحراني ، ص 109 - 126 .
( 3 ) . طه ( 20 ) آيهء 29 .