أفاضل تهران به درسش حاضر شده وتعليقات بسيارى بر كتابهاى درسى نوشته ودر مجلس بحث أصول عقايد ايشان بسيارى از طبقات مختلف مردم شركت نموده ، تا سال 1340 كه به نجف اشرف مشرّف واشتغال به تدريس معقول ومنقول نموده وحدود ده سال از محضر مرحوم آية اللّه العظمى ميرزا محمد حسين نائينى وساير مدرّسين بزرگ استفاده نموده ، آنگاه به تهران مراجعت ومشغول تدريس وتأليف در فنون بسيارى از تفسير وحديث وفقه وأصول وحكمت واخلاق گرديده است . . . .
آية اللّه ميرزا احمد آشتيانى اندكى پس از آن كه آية اللّه شيخ عبد الكريم حائري به قم رفت وحوزهء علميّهء قم را تأسيس كرده ودر درس وى شركت كرد . أقامت وى در قم ، ظاهرا خيلى كوتاه بود وپس از مدتي ، به نجف مشرّف شد .
آيت اللّه حاج ميرزا محمد باقر آشتيانى در مقدمهء رسالهء تفسير آية قل الروح ( كه در همين مجموعه چاپ شده است ) نوشتهاند :
مرحوم آقاى والد - قدّس اللّه نفسه الزكيّة الراضية المرضية - پيوسته به قرآن كريم وعترت عشق مىورزيد وابراز علاقة مىفرمود ، تا حدّى كه در أعياد هم دستور مىدادند يك نفر از رجال سخن ، ذكر مناقب ومصائب أهل بيت نبوت ومثالب اعداى آنها را بنمايد وگاهى به نفس نفيس خود ، چند روايت تلاوت وبه بيان مختصر نافعى حضّار را مستفيض مىفرمودند ودر زماني كه حال حضور در مسجد براي اقامه جماعت داشتند ، بين دو نماز يا بعد از فراغ از نماز ، به حاج عبد قارى ضرير كه به وجه معجزهآسايى ، به وسيله توسّل به مقام مقدّس صدّيقه كبرى ، حضرت فاطمه زهرا - سلام اللّه عليها - حافظ قرآن شده بود ، مىفرمودند چند آية از قرآن تلاوت نمايد وهمواره به ما توصيه مىكردند از قرائت قرآن همه روزه ، ولو چند آية ، غفلت ننماييد كه موجب سعادت دنيا ونجات آخرت است ودر جلسات شبانه كه براي برادران ديني وايمانى داشتند ، هفتهاى يك شب اختصاص به تفسير داشت ودر خلال اين أوقات ، تفسير چند سوره را مرقوم ولكن چون اوراقش غير منظم است ، تا كنون موفق به طبعش نشديم . . .
آقاى حاج ميرزا باقر مىفرمايد :
از مرحوم مبرور پدرم - طاب ثراه - جويا شدم كه آيا در مدت عمر خويش ، به شرف لقاى ولىّ عصر امام زمان - عليه أفضل الصلاة والسلام - رسيدهاند يا خير . پس از تأمّل وشايد تبسّمى ،
بيست رساله ( فارسي ) — صفحة 20
مساهمون: ميرزا أحمد الآشتياني
ص٢٠