تأنيس
ودر مجلد اوّل كتاب طرائف الحكم ، از هشام بن سالم نقل شده كه گفت : حضور حضرت صادق عليه السّلام شرفياب شدم ، به من فرمود : آيا خداوند را وصف مىنمائى ؟ گفتم : بلى . حضرت فرمود : بازگو . پس گفتم : أو شنواى بيناست . حضرت فرمود : اين صفتي است كه مخلوقات نيز در آن شركت دارند ( مقصود مخلوقاتى است كه داراى شعور باشند ) . عرض كردم : چگونه أو را وصف كنيم ؟ حضرت فرمود : أو نور صرفى است كه تاريكى عدم در آن راه ندارد ، وحيات محضى است كه مرگ ونابودى در آن نيست ، ودانشى است كه ناداني در آن نيست ، وثابتي است كه بطلان وناچيزى در آن نيست . پس از نزد حضرت بيرون رفتم ، در حالي كه داناترين مردم بودم به توحيد پروردگار « 1 »
ونيز در مجلد اوّل طرائف الحكم ، منقول از عيون أخبار الرضا عليه السّلام است : عن الحسين بن خالد قال : سمعت الرضا عليه السّلام يقول : « لم يزل اللّه عزّ وجلّ عليما قادرا حيّا قديما سميعا بصيرا ، فقلت له : يا بن رسول اللّه ، إنّ قوما يقولون : لم يزل اللّه تعالى عالما بعلم ، وقادرا بقدرة وحيّا بحياة ، وقديما بقدم ، وسميعا بسمع ، وبصيرا ببصر ، فقال عليه السّلام : من قال ذلك ودان به فقد اتّخذ مع اللّه آلهة أخرى وليس من ولايتنا على شيء ثمّ قال عليه السّلام : لم يزل اللّه عزّ وجلّ عليما قادرا حيّا قديما سميعا بصيرا لذاته ، تعالى عمّا يقول المشركون والمشبّهون علوا كبيرا » . « 2 »
يعنى از حسين بن خالد نقل شده كه گفت : شنيدم حضرت رضا عليه السّلام مىفرمود : هميشه خداى با عزت وجلال ، دانا ، زنده ، شنوا وبينا است . پس به حضرت عرض كردم : اى پسر رسول خدا ! برخى از مردم مىگويند : هميشه خداوند دانا بوده به دانائى ( زائد بر ذات مقدس ) وتوانا بوده به توانائى ( زائد بر ذات ) وزنده بوده به زندگى ( زائد بر ذات ) وقديم وهميشه بوده به هميشگى ( زائد بر ذات ) وشنوا بوده به شنوائى ( زائد بر ذات ) وبينا بوده به بينائى ( زائد بر ذات ) . حضرت فرمود : هر كه چنين گويد وعقيدهمند به آن باشد ؛ البتة بر خداى سبحان ، خدايان ديگرى اختيار كرده وولايت ( ودوستى ) ما را در نيافته است . سپس حضرت فرمود : هميشه خداى با
هامش
( 1 ) . توحيد صدوق ، ص 146 .
( 2 ) . همان ، ص 140 .