خوىهاى پسنديده آراسته گردند وبه رفتار وكردارهاى شايسته عادت كنند واز بخل وحسد وكبر وكينه پاك باشند وبا يكديگر مساعدت وعاطفه ومواسات نمايند ونسبت به ضعيفان ترحّم ودستگيرى كنند وأهل بلاد مردمان صالح خيرخواه با شرافت وسعادتمند باشند وبه خوبى زيست وزندگانى نمايند وپاكيزه طينتان از بدان ممتاز شوند ودر آخرت با فرشتگان محشور باشند .
والبتة اين غرض مهم از خلقت بشر اختصاص به يك زمان معين ندارد ودر هر زماني ثابت است ، وچون دين مبين اسلام هم تا قيامت باقي است ؛ چنان چه در قرآن مجيد فرموده :
وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ
« 1 » وكسى كه طلب نمايد غير از اسلام ديني را ، پس هرگز از أو قبول نخواهد شد ودر عالم آخرت از زيانبران است .
ووجود مقدس حضرت محمد صلّى اللّه عليه وآله باقي نماند ، پس بايد اشخاص جاىنشين أو باشند وبه نظير كمالات أو دارا باشند تا بتوانند آن غرض مهمى كه تعليم وتكميل خلق وترويج دين اسلام است ، عهدهدار شوند وآن مقصود عالي به كوشش آنان حاصل شود ، ودر حقيقت ، واسطهء عموم فيوضات ميان خالق وخلق باشند ومرجع وپناه مخلوق باشند ؛ چنان چه اين مطلب از سورهء مباركهء قدر استفاده مىشود ، آنجا كه مىفرمايد :
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ
« 2 » ، يعنى شب قدر وتقدير امورات كه در تمام سال واقع مىشود ، شب با عظمتي است كه ثواب عبادت در آن شب بيشتر از ثواب عبادت وكارهاى خير در هزار ماه است وآن شبى است كه ملائكهء بسيار با روح كه فرشتهء عظيم الشأن وعظيم القدري است ، در آن شب از هر مقدّرى كه در تمام سال به فرمان الهى واقع خواهد شد ، از عالم ملكوت نازل مىشوند .
والبتة مراد از نزول به هر مقدّرى ، واقع ساختن آن مقدّر نيست ؛ چون مقدّرات در تمام سال ، در يك شب به مرتبهء وقوع نخواهد رسيد . پس مراد ، بيان آن مقدّرات وعرضه نمودن بر شخصي است كه بايد آن مقدّرات را بداند ، وچنين شخصي كه ملائكهء رحمت وروح أعظم در
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 85 .
( 2 ) . قدر ( 97 ) آية 4 .