بهجت نمىتواند كنترل كند ، اين حالت را رقص مستانه گويند . به قول حافظ :
رقص بر شعر تر و نالهء نى خوش باشد * خاصه رقصى كه در آن دست نگارى گيرند
درجات سماع
و هو على ثلاث درجات :
سماع را سه درجه است :
1 . سماع عامه
سماع عامه را سه درجه است :
إجابة زجر الوعيد رعية و اجابة دعوة الوعد جهدا و بلوغ مشاهدة المنة استبصارا .
الف ) اعتقاد به عذاب الهى
عبد سالك عذابهايى كه خداوند متعال در قرآن گنهكاران را بدان تهديد كرده است با اعتقاد كامل مىپذيرد و اين پذيرش ا و از روى ورع و پارسايى است نه صرفا براساس ترس از عذاب الهى .
ب ) اجابت وعدههاى الهى
عبد سالك همانطورى كه عذاب الهى را باور دارد ، وعدههاى الهى را كه در قبال كار نيك داده شده است نيز با اعتقاد قبول مىكند و در جهت وصول به آن تلاش مىنمايد .
ج ) مشاهده انواع نعمتها
سالك در سماع عامه به جايى مىرسد كه انواع نعمتهاى الهى را مشاهده مىكند و همهء آن را از عنايات و مواهب الهى مىداند نه استحقاق خويش .
2 . سماع خواص
و سماع الخاصّة ثلاثة اشياء
سماع خواص را سه درجه است :
شهود المقصود فى كل رمز و الوقوف على الغاية فى كل همس و الخلاص من التلّذد بالفرق .