و امّا اخبار خواستن سخن گفتن را از عقل و پيش آمدن و بازگشتن او ، مىشود آنها را بر يكى از چهار معناى نخست يا بر همهء آن چهار معنى حمل نمود ، و در اين هنگام احتمال دارد كه خلق و آفريدن بمعنى تقدير و اندازهگيرى باشد چنان كه در لغت و كلام عرب رسيده است ، و احتمال دارد كه مراد از استنطاق و خواستن و سخن گفتن از عقل قراردادن او باشد قابل براى اينكه علوم و دانشها بوسيلهء او درك شود ، و امر و فرمان به پيش آمدن و بازگشتن امر و فرمان تكوينى ( بوجود آوردن و هستى دادن ) باشد ، كه قرار ميدهد او را قابل و سزاوار براى وسيله و دستآويز بودنش براى بدست آوردن دنيا و آخرت و نيكبختى و بدبختى با هم ، و نيز آلت و ابزار براى استعمال و به كار بردن در شناختن حقائق و چيزها و انديشه نمودن در باريكبينيهاى چارهجوئيها .
بحار الأنوار ( ج 1 و 2 ) ( بنادر البحار ، كتاب العقل و العلم و الجهل ) ( فارسى ) — صفحة 39
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٩