تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول المعارف — صفحة مقدمه 46

مساهمون:

صمقدمه ٤٦
الوهيت ( بعد از مرتبهء ذات كه از باب عدم تعين به جهتي از جهات خلقي ومصدري متعين نمىباشد ) اوّل مرتبهء عقل است وآخر درجهء وجودي عقل اوّل متصل بعقل ثاني است لذا جميع مراتب عقول طوليه در سلك وجود واحد قرار دارند واين مطلب را محقق فيض جهت رفع شبهه‌يى كه چه‌بسا بنا بر قول به تشكيك در مراتب وجودي واينكه بين عقل وعقل ديگر وبرزخي وبرزخ ديگر وجودي متوسط بين اين دو امكان دارد وبنا بر قاعدهء امكان اشرف بايد از حق صادر شود « 1 » . چون طفره در مراتب عقول وتنزلات وجودي وحركات غيبى ( على اصطلاح ) مثل طفره در حركات حسى ومادي محالست بايد فيض بعد از مرور به درجات عالي به وجود سافل واخس برسد بنحوى كه هر غير عالي بوجود عالي متقوم باشد بنابراين موجود دانى محقق نمىشود مگر آنكه موجود عالي قبل از آن تحقق يافته است . در قوس صعودى ومعراج تركيب نيز فيض بعد از قبول تنزلات واستقرار در رحم عالم طبع ومادة بايد تمام درجات سافل را بپيمايد تا بدرجات عالي برسد وهر وجود دانى زمينه ومادة است جهت تحقق وجود عالي بدون تحقق طفره . مثلا وجود قبل از طي درجات نباتى وحيواني بعالم انساني وارد نمىشود بحسب قاعدهء امكان اخس وعدم جواز بل كه امتناع طفره در قوس صعود ، ودر اين قوس از دايرهء وجود جميع مراتب وجودي بحسب واقع در سلك وجودي واحد قرار دارند تا آنكه بين شريف ويا اشرف واخس أمور غير متناهي محقق نشود . وديگر مقدمه از براي تحقق قوس صعود وزمينه از براي حصول دائره
هامش
( 1 ) - مفاد قاعده امكان اشرف آنست كه بايد فيض قبل از وصول به اخس بأشرف برسد وواجب است تحقّق اشرف قبل از اخس ، وعدم تحقق اشرف قبل از اخس از چند شق خارج نيست ، يا اينكه اشرف بعد از اخس واقع ميشود ويا قبل از اخس ، صدور اين دو در يك رتبه معا مستلزم صدور كثير از واحد حقيقي است .
أصول المعارف — صفحة مقدمه 46 | الفيض الكاشاني