تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول المعارف — صفحة مقدمه 31

مساهمون:

صمقدمه ٣١
اين معناست . كتاب وافى فيض قسمت مربوط به عقايد وأصول مشتمل است بر بيان مشكلات مقاصد أهل عصمت وطهارت در عقائد . فيض معاصر است با ملا عبد الرزاق لاهيجى ، شيخ حسين تنكابني وملا رجبعلى تبريزى وآقا ميرزا رفيعاى نائينى وآقا حسين خوانسارى ومحقق سبزوارى ملا محمد باقر وغير اين أعاظم از محققان ودانشمندان « 1 » .
هامش
- فيض از لحاظ جامعيت در ادوار اسلامى كم‌نظير است ودر شأن ومقام وعظمت رتبه أو همين كافى است كه در علوم فلسفه وحكمت ( علمي وعملي ) ودر عرفان وتصوف ( نظري وعملي ) ودر فقه وحديث ورجال وتفسير متخصص وصاحب‌نظر وبارع ودر اين فنون أستاذ ماهر است - هو البحر من اى النواحي اتيته - ودر مراتب ودرجات اخلاق وسلوك وزهد وتقوى واعراض از مشتهيات نفساني وتوجه بحق واقبال بمبدإ معبود ان قلت : انه سلمان عصره صدقت . فيض در طريق سلوك وزهد در سلك سالكان متشرع ودر مواظبت بر نواميس شريعت صرف قواعد اسلامى ونصوص وظواهر مأثور از أهل طهارت وعصمت ومعرض از كجرويهاى برخى از قلندران افراطى است . روش ومسلك فيض در فروع ، طريقهء مخصوص علماى اخبارى است وطريقهء آخوند ملا صدرا در فروع ، روش علماى أصول است . بين صاحبان اين دو طريق ساليان متمادى در طرز استنباط احكام وفهم معارف از كتاب وسنت اختلاف شديد موجود بود تا اينكه أستاذ بزرگ آقا باقر بهبهانى در مسند تدريس قرار گرفت ومهارت أو در استادى ونبوغ فكرى أو در تدريس وتحرير وتقرير قواعد وأصول مقرر در شريعت وانتخاب طريق حق وحقيقت ، مشرب اخبارى را از رونق انداخت وچه خوب شد . اگر مسلك اخبارى در اين عصر رونق داشت خيلى براي دين گران تمام مىشد وچه‌بسا ، فضاحت به پا مىنمود . ( 1 ) - يكى ديگر از تلاميذ ملا صدرا كه معاصر با مؤلف اين رساله مىباشد شارح كتاب قبسات محمد ابن علي رضا بن آقاجانى است كه اگرچه أرباب تراجم از أو ذكرى به ميان نياورده‌اند ولى شرح أو بر قبسات حاكى از عظمت مقام وى در علوم متداول عصر است ودر مواضع مختلف اين شرح از أستاذ خود بعظمت ياد نموده وأو را جزء ائمهء حكمت ودر رديف أكابر از حكماى يونان وأعاظم حكماى مشاء واشراق در ادوار فلسفي مىداند .