تعليقات ملا صدرا قسمت إلهي بر كتاب شفا ، كتاب را بعنوان : الإلهيات في العالم العربي . معرفى كردهاند وأصلا اسمى از حواشي آخوند ملا صدرا نبردهاند وچنين وانمود كردهاند كه أصلا چنين حواشي بر شفا نوشته نشده است ، وآقايان ترسيدهاند كه مبادا ناچار شوند باعتراف باين معنى كه شفا وساير كتب تحقيقى فلسفي ودهها شرح وتعليق بر اين كتاب ساخته وپرداخته دانشمندان شيعي إيراني است وحواشي آخوند ملا صدرا بر كتاب شفا ، كتاب را زنده ساخته است واين حواشي حاوي عالىترين أفكار فلسفي است كه حول أفكار شيخ در إيران بوجود آمده است واز حيث اهميت واز لحاظ در برداشتن أفكار جديد ودرخشان فلسفي ، بر أصل كتاب ترجيح دارد وخلاصه آنكه حواشي ملا صدرا نشاندهنده اين أصل مهم است كه أفكار فلسفي بعد از شيخ وتلاميذ أو وتلاميذ تلاميذ أو رو به تكامل رفته است وحكمت مشايى ويا بطور مطلق بحث در مباحث عاليهء فلسفي به ابن رشد ختم نشده است ، ودانشمندانى نظير ابن رشد ومحققانى كه از حيث وسعت نظر وكثرت تحقيق وجودت فكر واستقامت در تعقل بمراتب از ابن رشد قوىتر بودهاند ، در إيران ، اين مملكت عظيم اسلامى بوجود آمدهاند وإن شاء اللّه تعالى در آينده خيلى نزديك دانشمندان جهان باين امر مهم واقف خواهند شد كما اينكه كثيرى از دانشمندان مغربزمين در همين عصر ، كم وبيش از اين مهم اطلاع حاصل نمودهاند ، ودر أفكار عرفانى نيز بر خلاف زعم برخى از دانشمندان معاصر عرب وبر خلاف نوشتهء بعضي از دانشمندان مغرب زمين در إيران رواج داشت ، در إيران محققانى به تدريس مسائل عرفانى ومباحث تصوف اشتغال داشتهاند كه در تحرير عالىترين مسائل عرفانى ، همان تسلط تلاميذ محى الدين را داشتهاند وبعضي از اين محققان إيراني از اين جهت كه در جميع شعب فلسفه از مشايى واشراقي ، وحكمت متعاليه ملا صدرا أستاذ ومدرس بودهاند وشارحان كلمات ومروجان أفكار محى الدين ( شيخ أكبر - ابن عربي ) تمحض بيشتر در همان مسائل تصوف داشتند ودر أفكار فلسفي ضعيف ودر تقرير مباحث به سبك برهان محض أحيانا راجل مىبودند بر عرفاى سابق ترجيح دارند .
مرحوم عارف محقق آقا ميرزا عبد الجواد شيرازي ، وسيد عارف زاهد متأله آقا سيد
أصول المعارف — صفحة مقدمه 18
مساهمون: الفيض الكاشاني
صمقدمه ١٨