معنى كه فصل به فصل عبارات قبسات را تماما نقل نموده وبعد پرداخته است بشرح همه مطالب مشكل كتاب ، وعجب آنكه از شخص باين بزرگى هيچ جا اسمى ديده نشده است وفقط مرحوم حاج شيخ محمود بروجردي در آخر كتاب قبسات در طي ترجمهء مؤلف كتاب از اين شرح كه بطور تصادف آن را در شهر گرگان ( استرآباد ) در منزل يكى از أفاضل آن سامان ديده است واز مطالعه فهميده است كه شارح از تلاميذ ملا صدراى شيرازي از كتاب مؤلف اسم برده است واسم مؤلف را هم فراموش كرده بود ومؤلف در اوّل شرح اسم خود را ذكر كرده است . نگارنده مدتها دنبال اين شرح بود وبراي اولين بار همين كتاب را كه حاج شيخ محمود در گرگان ديده است ، در كتابخانه آقاى كربن ، روابط فرهنگى فرانسه وإيران مشاهده نمود .
امرى كه بايد مورد توجه مصادر أمور قرار گيرد ، آنست كه حدود نيم قرن است در مدارس تعليماتى جديد ودانشگاه ، فلسفه وعرفان اسلامى تدريس مىشود ، ومسلما ، آثار موجود در فلسفه وعرفان ، ميراث فرهنگى ما ايرانيان است ودانشمندان ما در ادوار مختلف به تأسيس وتكميل آن پرداختهاند ، ودر اين مدت طولانى وصرف وقت ومال ، نتيجهء قابل توجهى عائد مملكت ما نشده است ، بىتوجهى مصادر أمور در ادوار گذشته وعدم اهتمام أستاذ وشاگرد به وظيفة مهم خود ، از اين مراكز در اين مدت طولانى نه اشخاص قابل ذكرى تربيت شدهاند ونه در احياى آثار گذشتگان كارى قابل توجه انجام گرفته است ، واگر بندرت شخص قابل ذكرى ، به چشم خورده است در حوزههاى قديم پرورش يافته است وبه واسطهء عدم وجود شرائط پرورش أفكار ، منشأ اثر قرار نگرفته است .
كساني كه در خارج إيران فلسفه جديد تحصيل كردهاند ، بواسطة عدم مهارت در حكمت قديم ، وجهات ديگر چيزى از آنها عائد ما نگرديده است ، وآثار قابل توجهى از اين آقايان نيز بروز نكرده است ونتيجة حوزههاى فلسفي در كشور ما رنگ وبويى ندارد ، نه آثار مورد توجهى از فلاسفه غرب مورد تفسير وتحليل قرار گرفته ونه كتب فلاسفه جديد ، بفارسى ترجمه شده است تا مورد استفاده قرار گيرد ، در حالتي كه در بعضي ديگر ممالك اسلامى كه هرگز سابقه فلسفي مملكت ما را ندارند دهها كتاب
أصول المعارف — صفحة مقدمه 16
مساهمون: الفيض الكاشاني
صمقدمه ١٦