تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول المعارف — صفحة مقدمه 341

مساهمون:

صمقدمه ٣٤١
حقيقت كلى حمد بحسب مفاد از آية شريفه باسم جامع اللّه مضاف ميشود واسم كلى اللّه در - بسملة - ودر سوره - حمد - به رحمان ورحيم اضافه شده است ، با اين فرق كه - حمد - در سوره مباركه ، بعد از اضافه باسم اللّه - باسم - رب - متعيّن وممتاز گرديده است . در هر صورت وعلى اى نحو فرض ، هر حقيقت كليهء الهيّه ، در مقام ابراز واظهار خاصيّت ، ودر مقام تعيّن ، بيكى از حقايق جزئي ، وبيكى از أسماء إلهية ، مقيّد وممتاز مىگردد ، واين معنى باعتبار تبعيّت از أصل وجود وحقيقت مطلقهء هستى است كه در مقام تعيّن بيكى از قيود ولوازم لازم تعيّن ، متعيّن واز مقام صرافت تام ومحوضت ، به تعيّنى از تعيّنات متنزل ميگردد . نگارنده در تفسير سورهء توحيد مفصل در سرّ ذكر اسم - رب - بعد از اسم - اللّه - وذكر دو اسم - رحمان - و - رحيم - بعد از اسم رب ، بحث كرده‌ام ، ودر اينجا بمناسبت ظهور رحمت از حق باعتبار - اسم رحمان - واسم - رحيم - كه با مسألهء آخرت وظهور وتجلى أسماء مشعر به رحمت وتقرير اين أصل كه دوام رحمت رحيميه ورحمت رحمانيه يعنى رحمت امتنانيه وبيان اين أصل مهم كه عدم انقطاع عذاب به چه اسمى مستند است وآيا حكومت اسم رحمان سبب ومقتضى انقطاع عذاب است ويا آنكه اسم رحمان حاكم بر مظاهر سعدا واشقياست وشفاعت يا انقطاع عذاب ناشى از تجلى اسم رحيم است ومراد از كلمهء رحمت ، در كلام معجز نظام - وسعت رحمتي غضبى - چه رحمتي است و - كتب ربكم على نفسه الرحمة - مقتضى خلاصي كفّار از عذاب وموجب انقطاع عذاب است ويا أصل رحمت بعد مقيد بقيود خاص منشأ قطع عذاب وانقطاع غضب است ؟ آيا بين دو رحمت - بسملة - ودو رحمت فاتحة الكتاب فرق است ؟ بسملة در صورتي كه جزء آية باشد كما عليه الفرقة الناجية - كثرهم اللّه تعالى - ذكر رحمان ورحيم در سورهء حمد وبعد از اسم - رب - مجرد تكرار است در صورتي كه أهل تحقيق گويند تكرار در آيات إلهية وجهي
أصول المعارف — صفحة مقدمه 341 | الفيض الكاشاني