تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول المعارف — صفحة مقدمه 211

مساهمون:

صمقدمه ٢١١
حدوث زماني كه مجمع عليه قائلان بمبدإ ومعاد است نيز ثابت ميشود ، بدون التزام به آنچه كه متكلمان قائلان بزمان موهوم ومعطله بر آن رفته‌اند .

نقل وتحقيق

همان‌طورى كه در اوّل اين بحث بيان كرديم جهت دفع برخى از اشكالات بر حركت جوهر مطالبى را تقرير نموديم كه بعد از نقل مناقشات بر متدرّب در فن سستى اين اشكالات واضح ولايح ميشود . سخن ما در اين مهم اين بود كه بنا بر اتحاد مادة وصورت وتحقق جهت قوه در ضمن صورت وفعليت وعدم جواز بقاى مادة در مقام تحول صور وحصول حركت حدوث صور فقط از ناحيهء حركت وتبدل صور بر مادة بتحول جوهري وتجدد ذاتي ممكن باشد نه بنحو - كون « 1 » وفساد - چه آنكه در بحث قبل گفتيم كه اگر علت مادة مجموع صورت مطلقه وفرد مجرد عقلانى باشد ، از آنجا كه مركب از اين دو فقط داراى وحدت اعتبارىاند ، لازم آيد كه واحد عددي معلول واحد اعتباري باشد واگر علت اصلى مجرد است وصورت مطلقه متمم عليت به معناى علت متوسطه وواسطهء فيض ، لازم مىآيد كه مادة وصورت موجود باشند بوجودي مقتضى وجود خارجي مادة ، در اين صورت ، صورت مطلقه ( نه صورت معيّن ) داراى
هامش
( 1 ) - بنا بر مذهب تحقيق كون وفساد ، نه در صور عرضى امكان دارد ونه در صور طولى ونيز بايد متوجه بود كه تجدد جوهر وتحول تدريجي مواد وأجسام ووقوع حركت در شراشر وجود عالم مادة توقف بر اثبات مادة جوهري نيز ندارد وما چون حركت در أصل وجود قائليم موضوع حركت وما فيه الحركة وما إليه الحركة يك چيز است وأصل وجود سارى در مراتب حركت از مبدأ حركت ومقام استقرار در رحم مثلا تا فناى في اللّه يك وجود عام سارى قابل درجات ومراتب تشكيكى است ودر خارج أصلا از جوهر وماهيت اسمى ورسمي در ميان نمىباشد .