احتمال وجود اين شرايط لازم در هرمرحلهاى از مراحل خط سببيّت ضرب در درجهء احتمال وجود شرايط لازم در مرحلهء ديگر آن خط ، و نظر باينكه اين خطّ سببيّت خطّى است بسيار طولانى و مراحل بسيارى دارد ، درجهء وجود ( ت ) در يك آزمايش بسيار ضعيف خواهد بود .
و از اين راه ميتوان بر مشگلات سابقى كه روى ميداد و بواسطهء درجهء بالا رفتهء قبلى احتمال عدم سببيّت ( أ ) از براى ( ب ) و يا بسبب قوّت احتمال مكرّر شدن جامع ميان اشيائيكه با ( أ ) رقابت داشتند بود پيروز شد ما از اينراه ميتوانيم بر آن مشگلات پيروز شويم حتّى اگر در تطبيق نظريّهء احتمال بجاى قاعدهء حكومت از قاعدهء ضرب استفاده كنيم و فرض كنيم - بطور سابق بر استقراء - كه سببيّت ( أ ) از براى غير ( ب ) محتمل نيست .
و براى توضيح اينمطلب ميتوانيم كسريرا كه سابقا براى تعيين درجهء احتمال سببيّت ( أ ) از براى ( ب ) وضع كرديم پس از تعدادى از آزمايشهاى مثبت براساس ضرب بگيريم و آن عبارت است از :
[ تصوير ]
شمارهء چيزهائى كه با ( أ ) در علم اجمالى رقابت داشتند اگر جدّا زياد باشد جزء دوّم از مخرج يعنى [ تصوير ] جدّا كميّت بزرگى خواهد شد و هرچه مخرج بالا برود درجهء كسر ضعيفتر خواهد شد .
و مشكل كار همين است و براى از ميان بردن اين اشكال بايد ن 2 را ( بجاى اينكه عبارت باشد از ضرب دو در خودش بتعداد آزمايشها ) معناى ديگرى داد و آن اينكه به معناى ضرب 2 در خود بشمارهء مراحل خط سببيّت باشد با ضرب نتيجه بتعداد آزمايشها در خودش پس اگر فرض كنيم كه شمارهء مراحل خط سببيّت از براى وجود ( ت ) در يك آزمايش مساوى است با عدد اعضاء علم اجمالى قبلى كه
الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — صفحة 48
مساهمون: السيد محمد باقر الصدر
ص٤٨