نسبى متماثل نيست و در پارهاى از اعتراضات ، برهان خواهيم آورد كه علم اجمالى براساس دوّم نيست و هيچگونه اشتباهى كه سبب علم اجمالى بر نفى غير محدّد باشد وجود ندارد .
( نخستين اعتراض : )
هنگاميكه ميان الف و باء رابطهء سببيّتى وجود نداشته باشد و ما در ده بار متوالى ، ( الف ) را ايجاد كنيم برحسب قانونى كه از ارسطو نقل شد مسلّما ميبايست حدّاقّل يك بار ، در خلال اين ده بار تجربه ( با ) همزمان با وجود ( الف ) نباشد در صورتى كه مثلا ( 9 ) را حدّ اعلاى امكان تصادف نسبى در خلال تجربه بدانيم
ما در اين اعتراض ، ميخواهيم ثابت كنيم كه اين علم اجمالى بنفى ، حدّاقل يك بار تصادف نسبى براساس تضادّ و تمانعى نيست كه ما در ميان اين تصادفات نسبى ( يعنى همزمانيهاى متماثلى كه براساس رابطهء سببى نباشد ) درك كردهايم و هر تعدادى كه از اين همزمان بودنها كه نمودار تصادفات نسبى است . در تجربيّات و مشاهداتمان فرض كنيم هيچ گونه تمانع و تضادّى را كه نگذارد آنها به صورتى متوالى ، وجود يابند و با همديگر همزمان باشند نمىبينيم .
و براى اينكه اين نظريّه در ذهن ، روشنتر گردد مثالى مىآوريم :
فرض ميكنيم كه ما ميخواهيم اثر و مقدار نيروى تأثير شربتى را كه شخصى مينوشد در ايجاد سردرد او آزمايش كنيم و براى آزمايش ، شربت مزبور را بعدّهء بسيارى از مردم ميدهيم كه بنوشند و ملاحظه ميكنيم كه همگى پس از نوشيدن آن شربت مبتلا بسردرد شدند ، در اين مثال ، دو اقتران و همزمانى وجود دارد .
يكى از آن دو ، بعنوان همزمانى موضوعى است كه ارتباطى با ذات آزمايش كن ندارد و آن عبارت است از همزمانى خوردن شربت با سردرد .
و همزمانى ديگر ، ذاتى است و آن عبارت است از اينكه آزمايشكن بدون در نظر گرفتن افراد بخصوصى و بلكه بطور پيشآمد و كوركورانه افرادى را براى آزمايش معيّن نموده و اين تعيين كوركورانه با پيدايش سردرد همزمان