زدهايم در چنين حالت احتمال اينكه هدف در ( أ ) بوده پس از فرض اينكه ما هدف را زدهايم چند درجه خواهد بود ؟ درجهء اين احتمال پيش از تيراندازى 4 / 3 بود لكن پس از فرض زدن هدف ، اين احتمال 10 / 9 خواهد گشت بر طبق فرمولى كه قانون احتمال معكوس ، آن را تعيين مىكند چنان كه گذشت و وقتى در معناى حقيقى قاعدهء احتمال معكوس تامّل كنيم مىبينيم كه در حالاتى كه اين قاعده بر آن منطبق است علم اجمالى وجود دارد و درجهء احتمال همين علم معيّن مىشود .
در مثال سابق معناى اينكه زدن ( أ ) بر تقدير اينكه تير به طرف آن پرتاب شده باشد 4 / 3 است آنست كه ما بوسيلهء استقراء فهميديم كه زدن هدف در مثل چنين حالتى به نسبت سه بار در هرچهار بار تيراندازى تكرار خواهد شد و معناى اين آنست كه براى خوردن تير بقسمت ( أ ) سه عامل هست كه آنها را با ( ج ، د ، ه ) نشان ميدهيم و براى نخوردن تير به آن قسمت يك عامل هست كه آن را با ( و ) نشان ميدهيم چنانچه معناى آنكه احتمال بودن هدف در ( أ ) 4 / 3 است آنست كه در آنجا سه عامل هست براى بودن و يك عامل براى نبودن و عوامل بودن را با ( ر ، ح ، ى ) و عامل نبودن را با ( س ) نشان ميدهيم در اينحال هنگاميكه تير را بسوى ( أ ) رها كرديم و در مقام زدن هدف برآمديم علم اجمالى زير براى ما حاصل خواهد شد و بيكى از حالات زير علم خواهيم داشت .
1 - ( ج ر ) 2 - ( ج ح ) 3 - ( ج ى ) 4 - ( ج س )
5 - ( د ر ) 6 - ( د ح ) 7 - ( د ى ) 8 - ( د س )
9 - ( ه ر ) 10 - ( ه ح ) 11 - ( ه ى ) 12 - ( ه س )
13 - ( و ر ) 14 - ( و ح ) 15 - ( و ى ) 16 - ( و س )
و اگر مسلّم شد كه هدف را زدهايم احتمالات زير منتفى خواهد شد
اوّل - حالت سيزدهم ( و ر )
دوم - حالت چهاردهم ( و ح )
الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — صفحة 211
مساهمون: السيد محمد باقر الصدر
ص٢١١