كه از گروه ( ل ) وابسته به ( ح ) ميباشند سه نفراند يا شش نفر ؟
در اين فرض يك احتمال فرضى وجود دارد باينمعنى كه هرفردى از اعضاء گروه ( ل ) محتمل است كه در گروه ( ح ) نيز عضو باشد ، و يك احتمال واقعى وجود دارد باينمعنى كه ( ه ) - كه فرد معيّنى را با آن نشان دادهايم - محتمل است كه عضو گروه ( ح ) باشد و تعريف گذشته بهيچيك از ايندو احتمال ، قابل انطباق نيست و نميتوانيم طبق آن تعريف ، درجهء اين دو احتمال را تعيين كنيم زيرا نسبت اعضاء مشترك بمجموع اعضاء گروه ( ل ) نامعلوم است پس احتمال فرضى در اينجا بجاى آنكه از نسبت يقينى ، حاكى باشد از نسبت احتمالى مشكوكى ميان اعضاء مشترك و مجموع اعضاء گروه ( ل ) حكايت مىكند و معناى اين آن است كه احتمال فرضى به احتمال واقعى نسبت تبديل شده باشد پس الان در اينجا دو احتمال واقعى هست يكى احتمال واقعى نسبت و ديگر احتمال وابستگى خصوص ( ه ) به گروه ( ح ) و هيچيك از ايندو احتمال براساس تعريف سابق مقياسپذير نبوده و مشخّص نميشوند .
تا اينجا سخن ما در حالت اوّل بود .
و امّا در دو حالت دوّم و سوّم احتمال فرضى اصلا معنا ندارد زيرا احتمال فرضى يعنى نسبت اعضاء مشترك بر مجموع اعضاء گروه ( ل ) و در اين دو حالت نسبتى از اين قبيل فرض نكردهايم و امّا احتمال واقعى در حالت دوّم و سوّم را تعريف شامل نميشود و نميتوان بر طبق آن تعريف احتمال واقعى را مشخّص ساخت زيرا تعريف ، درجهء احتمال را با درجهء تكرار مرتبط ميداند و در حالت دوّم و سوّم تكرارى فرض نشده است ، از آنچه گفته شد نتيجههاى زير بدست ميآيد .
اوّل : تعريف بر احتمال فرضى در حالت اوّل منطبق است .
دوّم : در حالت اوّل اگر نسبت تكرار معلوم باشد و بر بديّهيّات تعريف ، بديهيّهء تطابق ميان نسبت و درجهء احتمال واقعى اضافه شود تعريف بر احتمال واقعى منطبق خواهد بود .
الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — صفحة 185
مساهمون: السيد محمد باقر الصدر
ص١٨٥