پر گره او ننهاده ، مداخل سخن [ چنان ] در ابواب فتاده كه كم فرزانهء در آن شعاب افتاده باشد و مع ذلك مشتمل است بر تاريخ احوال عاليحضرت خليفة الرحمن ، امام الزمان ، امان اللّه لأهل الايمان ، ظل اللّه الدّيان ، محمد الشيبانى خان ، خلّد اللّه قواعد خلافته ، چه سوابق ايّام طلب علم و ملك كه آن حضرت فرمودهاند و باعثات آن حضرت بر گرفتن عالم و معظم واقعات سابقهء آن حضرت على سبيل الاجمال ازو مستفاد ميگردد و تفاصيل اكثر احوال پدران و اصل قبيله [ 152 پ ] و اقوام و عساكر و اصل مملكت و موطن ايشان و كيفيّت ممالك « 1 » و معابر نسبت با بلاد تركستان از محاوى او مفهوم و معلوم مىشود و همچنين كيفيّت فتح تركستان على سبيل الاجمال و احوال و واقعات بعد از فتح خراسان نموده مىشود تا منتهى ميگردد بمهمانى حضرات سلطانان در بخارا و تفاصيل سفر قزّاق و ذكر جميع منازل و مراحل و واقعات هر مرحله و فوايد علميّهء مجلس حضرت خان در منازل رفتن و باز گشتن و كيفيّت ظفر بر قزّاق و حكايت جنگ با ايشان و تفاصيل غارتهاى ايشان كه به بلاد اسلام آوردند و حكايت ايّام چهارگانه كه در سمرقند بودند با فوايد و مباحث كه درين مدت واقع شد ، اين جمله بتمامها ازين كتاب مستفاد ميگردد و مع ذلك اوصاف اين ممالك در ضمن تشبيهات غريبه و كنايات عجيبه مذكور گشته ، چنانچه بر ناظر انشاء اللّه مخفى نخواهد بود . رجاء واثق كه عزّ قبول در مجلس همايون حضرت خليفة الرحمانى امام الزمانى يابد و آفتاب رضاى آن حضرت از سعى بندگان بر ساحت حال تابد و واردان ازمنهء باقيه را از مضامين آن فوايد جزيله حاصل آيد و از علوم او آيندگان ادوار لاقيه فايده و تمتّع يابند و اين همه از حسنات حضرت امام زمان باشد و يادگار دولت او در روى زمين جاويد ماند و ما را مطالعان بدعاى خير ياد فرمايند ، اميد كه بقاى حضرت خان مقرون بخلود و ابود گردد و آثار اعمال آن حضرت را رعيّت راغب و ودود گردند و هميشه عالم در سايهء دولت ارجمندش آسوده و ابواب مسرّت بر روى مردمان از منزل عدل او
هامش
( 1 ) - در اصل : ممالك بر .