گشاده و سر در راه خون ناحق نهاده . هر آينه به حكم
« وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها »
« 1 » حكم عالى بقتل و استيصال آن مفسدان و ساعيان سبيل ضلال صادر شد و همگنانرا به سنگ جفا مقتول و مرجوم ساختند و آن ولايت را از خبث وجود آن مناحيس « 2 » بپرداختند و موكب ارجمند از عقبه گذشته صحراى مشهد مخيّم خيام كثير الاحتشام اردويهء همايون شد و روز دوشنبهء سيوم صفر در صحراى مشهد مزار ربيع بن الخيثم كه بر يك فرسخى مشهد مقدس واقعست منزل ساختند و در ارباض مشهد مقدس عصاى اقامت انداختند .
بيت
فالقت عصاها و اطمأنت بها النوى * كما قرّ عينا بالاياب المسافر
وصف عزم حضرت خان
و العجب كه از روزى كه از مرو بيرون رفته بودند بعزم سفر قزّاق تا امروز كه در صحراى مشهد عزم اقامت فرمودند در طول اين مدت كه زيادت از چهار ماهست هميشه نماز مسافرانه بقصر گزارده بودند و درين منزل فرمودند كه نيّت اقامت كرديم و ابتداء نماز تمام بلاقصر در ظهر اين روز شد و اگر كسى بر احوال يورشهاى پادشاهان سابق مطلع باشد [ 143 ر ] و اين مسافة عظيمه را مشاهده نموده باشد ، داند كه عزيمت هيچ پادشاه وفا بقطع چنين مسافت درين مقدار زمان بىآنكه در اوساط او درنگى و توقفى تخلل نمايد نكرده باشد و نزد متصفح احوال صاحب عزيمتان از پادشاهان نامدار ، اين حالت بسيار غريب و عجيب است .
ابيات
بارك اللّه چه عزم و جهدست اين * كمترين عزم خان عهدست اين
رفته از مرو تا بملك قزاق * باز گشته روان بحدّ عراق
در ميان ساعتى نياسوده * لشكر خويش را چه فرسوده
هامش
( 1 ) - سورة يونس قسمتى از آيهء : 27 .
( 2 ) - در اصل : مناجيس .