در نزهت و روح نمودار جناتست فامّا منابع عيونش زه كش دارد و از وخامت آبهاى ايستاده هواى ناخوش دارد و تبريز و اصفهان و شيراز خود ييلاقات نزديك شهر ندارند .
فى الجمله كان گل ارباب نزه « 1 » را كام دل است و اصحاب فراغ را بهتر از هزار باغ و راغ .
ابيات
هر كرا آرزوى كام دلست * منزل او فضاى كان گل است
كان گل چونك گل فشان كرده * خاك در چشم گلستان كرده
از گلش لعل گل چو پيدا شد * نام او كان گل ازينجا شد
لالهاش را نشان داغ بهشت * نرگس او چراغ باغ بهشت
باد او جان و دل بباد دهد * آبش از سلسبيل ياد دهد
سوسنى كز فضاى او رويد * همه اوصاف نزهتش گويد
دشت او را كه جنت المأواست * از سه بركه هزار برگ و نواست
انجم چرخ با گلش تيره * در گل خيريش خرد خيره
آسمانيست انجمش تابان * مهر اين آسمان عمارت خان
قصر خان در ميان كان گلست * كه ازو قصر چرخ منفعل است
وصف عمارت حضرت خان در كان گل
معمار طبع حكمت آيين و مهندس خاطر صنعت آفرين عاليحضرت خليفة الرحمانى خان عاليمكان كه اگر پرتو التفات بر عمارت ارباع ثلثهء غير مسكون اندازد او را معمورتر از ربع مسكون سازد و اگر سقف مقرنس گردونرا ويران سازند اساس او را به تدبير تعمير سر بر افرازد ، در مكانى مشرف مرتفع از ييلاق كان - گل ، عمارتى بديع و بنايى رفيع طرح افكنده كه عقول مهندسان عالم در حسن صنعت و متانت اساس و رزانت كرياس آن حيران و افهام معماران جهان در تدبير [ 128 ر ] صفّه و ايوان حاكى از رفعت چرخ كيوان آن بنا مبهوت و سر گردانست ،
هامش
( 1 ) - در اصل نيزه .