بنور هدايت شرح صدر ايشان كرد تا به حكم
« يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ »
« 1 » بصوب طريق اهتداء شتابند و داعى
« وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ »
« 2 » بدعوت موايد جنان و وصول بلذت و سرور چنان ايشانرا روى در راه اسلام كرد تا نور بفوايد
« فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ »
« 3 » يابند .
ابيات
هر كه او رو بملك ايمان كرد * راه جنت بخويش آسان كرد
جنت خلد منزل مؤمن * رفعت پايه يافت هر موقن
هر كه دعوت بجان پذيرفته * راه دين را ميژكان رفته
آخر كار او صلاح بود * از صلوتش ره فلاح بود
[ 74 پ ] و ازينجا مستفاد مىگردد كه الوس قزّاق آن روز باسلام در آمدهاند و بفرمودهء « فاذا فعلوا ذلك عصموا منّى دماءهم و اموالهم الا به حق الاسلام » « 4 » مال و نفس و بردهء خود را معصوم ساخته و رايت امان بواسطهء اتصاف بايمان در نواحى ديار و بلاد خويش برافراختهاند . اينست ثبوت اصل اسلام الوس قزّاق در بدء حال اسلام الوس چنگيز خان .
فامّا بعد از آن از احوال ايشان بر وجهى كه ثقاة اخبار كردند چنان معلوم شد كه بعضى از خصال كفر در ميان ايشان شايعست ، يكى آنكه ثقاة گفتند كه در ميان ايشان شكل « 5 » صنمى مىباشد كه آن را تعظيم مىكنند و سجدهء او هم مىنمايند و شك نيست كه سجدهء صنم فعليست كه نفس آن فعل كفرست ، زيرا كه استهزاء صريحست بدين و شرع و علما گفتهاند كه امرى كه كفر بدان حاصل ميگردد گاه فعل است و گاه قول و آنچه قوليست الفاظيست كه فقهاى حنفيّه جزاهم اللّه تعالى خيرا در ضبط و تحرير آن مبالغات بسيار نموده و اكثر چون با قواعد مذهب شافعى رحمه اللّه موافق
هامش
( 1 ) - سورة النور قسمتى از آيهء : 35 .
( 2 ) - سورة يونس آيهء : 25 .
( 3 ) - سورة الزخرف قسمتى از آيهء : 71 .
( 4 ) - صحيح مسلم بن حجاج : ايمان 32 ، 36 - بخارى : ايمان 17 ، 28 - صلاة :
28 - زكات : 1 - اعتصام : 2 ، 28 - ابا داود : جهاد 95 - ترمذى : تفسير سورهء 88 - نسائى : زكات 3 - ابن ماجه : فتن 1 ، 3 - الدارمى : سيره 1 - احمد بن حنبل : 4 ، 8 .
( 5 ) - در اصل : به شكل .