تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — صفحة 637

مساهمون:

ص٦٣٧
به تازگى در پاريس راصدين كشف نموده‌اند كه ذو ذنبى « 1 » در كمال سرعت به سمت كرهء ارض حركت مىنمايد ، عن‌قريب او را در اغلب نقاط مدتهاى طولانى مشاهده خواهند كرد . گفتند لردى كه از جانب دولت انگليس به ايران آمد ، بعضى خواهشها از طرف دولت خود از شاه كرد . بعضى قبول شده و بعضى لاقبول . سپهسالار آن شب كه لرد را به ميدان توپخانه دعوت كرد ، خيلى چراغان و آتشبازى مفصلى كرد . اما لرد آن شب ناخوش شد و نيامد . مردم خيلى از عمل سپهسالار مذمّت كردند كه جز از براى پادشاه يك دولتى سزاوار نيست كه در توپخانه دولت چراغان نمايند . اينها همه از ضعف دولت ايران است . در ماه ذى قعده ، اتابيك كتابچه‌اى در تعرفهء اضافه گمركات ايران به طبع رسانيده و بر متاعى كه از ايران خارج مىشود يا از خارج به ايران مىآيد گمرك زياد افزوده . از اول نوروز سال توشقان‌ئيل در ايران داير خواهد شد و بعضى امتعه از قرار صدى هفتاد و پنج گمرك برداشته . گويند سال نو گمرك ايران قريب دو كرور اضافه مىشود . ضرر اين گمرك بيشتر به امتعه‌اى خواهد بود كه از ايران به سرحد جنوبى مىرود يا از دول جنوبى به ايران وارد مىشود . شهرت دارد كه در سفر اول فرنگ در خاك روسيه ، اتابيك با روسها سازش كرده محض اين‌كه نفوذ انگليس را از ايران كم نمايد ، اين ترتيب را تهيه كرده و صرفهء روسها را ملحوظ كرده است . بارى نخست انگليس‌ها قبول نمىكردند و مىگفتند براى ما ضرر دارد . چون در ظاهر اين گمرك عمومى است مجبور شده قبول كردند . در ماه ذى قعده تجار آذربايجان دكاكين را بستند و گفتند كه ما اين گمرك را قبول نداريم و در ميان تجار طهران هم گفتگوست . الحق اتابيك خدمت بزرگى به شاه كرده است و تلافى بىپولى دولت را به اين ترتيب نموده است . انگليس‌ها خيلى متغير هستند و بانك انگليس هم كه در طهران است پول زياد ميان تجار طهران پراكنده نموده كه به كلى بانك انگليس و اسكناس‌هاى او را بىپا نمايد . و اين سبب ازدياد نفوذ روسها در ايران است . اگرچه از
هامش
( 1 ) . راصدين به معناى رصدكنندگان و ذو ذنب به معناى ستارهء دنباله‌دار .