حكم اتابيك خيلى با جلال وارد كردند . پدرش هيچوقت با اين جلال وارد نشده . روز اول مىخواست به ديدن اتابيك برود . اتابيك نگذاشت . مىگويند وى مردى با جربزه و عاقل و محكم در امور است . هرچيزى را در موقعش دارد . اجزاپرست مىباشد ، وضعش منظم است . عيبش اين است كه به عمل . . . شهرت دارد . در اين كار بىتاب است .
محمد حسن ميرزاى مهندس ملقب به احتساب الممالك رئيس اجراى ديوانخانهء عدليه در عشر سوم محرم مرد .
روز بيست و چهارم محرم ، بارش فراوانى ، در طهران آمد و به كوه برف زد . مىگويند مدتى بود كه در اين موقع در طهران برف نيامده بود . عوام اين رحمت را از قدم وليعهد گفتند و مىگويند بهخلاف پدرش خوشقدم و بابركت است .
معمول سنواتى طهران اين بود كه خيار دو ماه بعد از عيد مىآمد . امسال يك ماه و كسرى بعد از عيد نوروز آمد .
در محرم ، در مسكو نزاع برپاست و مردم بر ضدّ دولت شورش دارند . امپراطور روس در مسكو قدغن كرد كه مسلمانها مثل عيسوىها يك روز را كه جمعه باشد تعطيل نمايند به جهت اينكه به كسب عيسوىها كه در يكشنبه تعطيل دارند ضرر نخورد . قبول نكردند . پادشاه قدغن كرد كه حتما در يكشنبه تعطيل ننمايند . از اين جهت ما بين تجار مسلمانها و دولت اغتشاش است .
دو ايل چلبيانلو و شاهسون سرحد آذربايجان باهم نزاع سخت دارند . در محرم ، اغتشاش در سرحد است . روسها ترس كردهاند كه مبادا به خاك آنها دستدرازى نمايند .
لهذا سرباز و سوار در سرحد آماده كردهاند .
ميرزا محمود خان منشى وزارت خارجه پسر ميرزا سيد رضى معظم الملك در محرم ملقب به جلال الوزاره مىشود .
شاه در بيست و هفتم محرم به ييلاق مىرود با آنكه هواى طهران به جهت آمد چند بارش بسيار سرد است .
در محرم ، طاعون در بمبئى بيداد دارد . در يونان ، در ذى حجه ما بين عيسويان و مسلمانها آشوب است . دولت حامى عيسوىها است .
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — صفحة 573
مساهمون: عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
ص٥٧٣