حاكم جواب مىدهد كه مبلغ گزافى از من پيشكش گرفتهاند ، من ناچار بايد از اطراف به هر شكل كه ممكن است درآورم . اگر دولت باز به اين حرف قانع نشود ، حاكم مبلغى به پيشكاران تعارف مىدهد و حكم حقانيت مىگيرد و نزد شاه ، آن پيشكار اشتباهكارى مىنمايد كه اين رعايا بىجهت عارضند و اغوا شدهاند . حق آن رعيت پامال بلكه مورد خطرات نيز مىشود . نمونهء اين مقال آنكه مشكوة الدوله ، پس از آنكه گلپايگان را چاپيد و معزول شد و رعايا به طهران آمده شاكى شدند و ادعا كردند كه قريب هفت هزار تومان مال ما را برده ، پس از اين ، در آن در حكم شد مجلس نمايند و به عرض عارضين برسند .
چون وزير داخله با مشكوة الدوله نسبت داشت بر حقانيت مشكوة حكم داد و ساير وزرا به ملاحظهء او نيز امضا كردند كه تمام دعاوى رعايا به پانصد تومان متجاوز نيست . به اين واسطه از مهلكه جست و به يكباره حق رعايا و سادات گلپايگانى باطل و ضايع شد .
ميرزا محمد طبيب كاشانى پسر مرحوم حاجى ميرزا محمد تقى مدير الاطباى ساكن طهران در ماه شعبان ملقب به افخم الحكما گرديد .
كتاب انيس الاعلام فى نصرة الاسلام در ماه شوال به طبع رسيده در طهران . اين [ كتاب ] دو جلد است از تأليفات فخر الاسلام واعظ است كه جديد الاسلام است و نصرانى بوده و كتابها در ردّ اهل صليب نوشته و در ترويج دين اسلام كوشش دارد .
كتاب [ محبوس ] سنت هلن « 1 » كه تاريخ آن جزيره است و توقف ناپلئون اول در آن مدت هيجده ماه در آنجا را شرح داده مؤلف آن كنت دولاسكاز « 2 » فرانسوى است كه در شوال به زبان فارسى در دو مجلد مجلد در طهران به طبع رسيد .
ميرزا محمد حسين نطنزى مجتهد ساكن كاشان كه از اجلهء علماى عهد خود بود و قريب نود سال داشت وفات كرد .
در 22 شوال در مجلس دربار ، با حضور اتابيك و ساير وزرا انعقاد مجلس شد و گفتگو از ترقى ماليات و رفع كسر ماليات بود كه شايد كارى بنمايند كه باقى « 3 » دولت چاره شود .
هامش
( 1 ) .Prisonnier de St Helene( 2 ) .COMTE DE Lascas( 3 ) . باقى دولت يعنى بدهكارى دولت ، كسر و كمبود خرج دولت ، در اصطلاح عوام باقى آوردن و باقىدار شدن به معناى بدهكار شدن است .