پنجاه هزار تومان پيشكش مىدهد . آصف الدوله صد هزار تومان مىدهد و وزارت آستانهء رضوى را نيز مىگويد بايد ضميمه باشد . نظام الملك و سردار كل و شعاع السلطنه نيز داوطلب هستند .
در عشر دوم شوال ، عيسى خان امجد الممالك پسر مرحوم اللّه قلى خان ايلخانى « 1 » قجر پيشخدمت شاه شد .
در عشر دوم شوال كه شاه به جاجرود رفت ، بيشتر خيالش در آنجا خوشگذرانى و تعيش بود . غلامرضا خان كه از طرف مادر نوادهء مرحوم نظام الدوله امير توپخانه و از طرف پدر نوادهء مرحوم ميرزا آقا خان صدراعظم نورى است كه صورتى زيبا و چهرهاى دلآرا دارد ، در جاجرود شاه را انيس روز و شب بود و پسنديده آمده ملقب به مؤيد همايون گرديد .
در شب 19 شوال ، سفير مقيم انگليس مسمّى به [ هاردينگ ] وارد طهران شد .
آلبرت امپراطور حاليهء انگليس ، چون مرد زنباره و شهوتپرست بود ، دولت و ملت انگليس ميل نداشتند كه او را پادشاه نمايند ، با آنكه عمرش پنجاه و چهار است . محض حفظ حقوق مادرش ملكه [ ويكتوريا ] او را پادشاه قرار دادند .
در 19 شهر شوال ، حكومت خراسان را شاه به ميل اتابيك اعظم به نير الدوله داد .
يعنى حاجى ملك التجار او را ضمانت كرد و صد هزار تومان و به روايتى صد و پنجاه هزار تومان هم پيشكش داد . مقصود از كلمهء پيشكش كه در ايران رواج است كه مىگويند دولت ايران فلان حكومت به فلان شخص داد و پيشكش گرفت يعنى آن شهر يا ولايت را شاه به مبلغ فلان تا سال فلان به حاكم فروخت كه آن [ حاكم ] در آن مدت مختار است هرچه با رعيت بيچاره بنمايد ، از چاپيدن مال و قتل نفس و هتك ناموس ، اگر بىاعتدالى از حدّ گذشت و رعيت بيچاره به دار الخلافه آمد و به شاه و صدراعظم عارض شد اولا
هامش
( 1 ) . اللّه قلى خان ايلخانى پسر موسى خان قاجار بود پسر حسينقلى خان جهانسوز . فتحعلى شاه دختر خود عزت نسا خانم را به موسى خان داد و عزت نسا خانم بعد زن حاجى ميرزا آقاسى شد و اللّه قلى خان پسر خواندهء او . وى به رياست شاهزادگان و ايل قجر رسيد و ايلخانى شهرت گرفت . باغ ايلخانى كه اكنون محل بانك مركزى است از مستحدثات وى بود .