قرض نمايد . در حقيقت از عهد كيومرث تا حال ، دولت ايران قرض از خارج نكرده بود .
اين اول قرض اوست و اول بدنامى او . خداى تعالى آخرش را به خير گرداند .
اطبا مىگويند شاه كه اغلب ناخوش است به جهت اين است كه مرض كليه دارد . قرار صدراعظم داد كه مشير السلطنه براتدارها را در دهم شوال ، يكشنبه در تخت مرمر بنشيند و پول بدهد . از سالهاى قبل و سال حال كه برات دست احدى نماند . هر يكشنبه و چهارشنبه پول بدهند تا تمام شود . خيال دارد دولت ايران از براى اهالى نظام كلاهقرمزى ترتيب دهد . دولت قرارداد براتهاى هذه السنه قوىئيل « 1 » را تمام و سالهاى قبل را تومانى دو هزار كم و سال قبل از آن را چهار هزار كم بدهد .
مشير الدوله وزير امور خارجه قرار داده است كه از براى تذكره ، تمبر مخصوص چاپ شود كه رئيس تذكره زياد و كم در فروش نكند .
از قرار معلوم ، پول را دولت ايران از روس قرض كرده و خود دولت روس از دولت فرانسه ، هشتصد كرور تومان قرض كرده است . و [ از ] اين مبلغ بيست و چهار كرور را به دولت ايران از آن پول قرض داده است .
اين روزها صدراعظم غلو كرده است و بر تكبر افزوده و خلوتگزينى مىكند و تمام نوكرهاى شاه و وزرا كمال كوچكى را از او مىنمايند . صدراعظم فقط در باطن از حكيم الملك ملاحظه دارد و با او هم دست اتحاد داده است .
روزهايى كه مشير السلطنه در تخت مرمر مىنشيند كه پول براتدارها را بدهد ، چند نفر هم مستوفى و چند نفر از ميرزا و اجزاى صدراعظم پيش او مىنشينند كه براتهاى مجعوله به خرج نرود و هم مشير السلطنه از براتهاى مردم كم نكند .
ذغالسنگ دولت بلژيك سالى هجده ميليون طونه « 2 » مىشود كه به حساب كيلو هيجده هزار و سيصد و هفتاد و هشت ميليون كيلو ذغال مىشود كه قيمت آن 148 ميليون فرانك مىشود . سالى هشتصد هزار ميليون كيلو آهن آب شده از معادن بلژيك حاصل مىشود .
هامش
( 1 ) . قوىئيل يعنى سال گوسفند .
( 2 ) . يعنى تنToneبرابر هزار كيلو .