در عشر اول شوال ، مواجب يك ساله و جيرهء شش ماه قشون را دولت ايران داد . در چهاردهم شوال ميرزا جواد خان مستشار الدوله كارگزار سابق آذربايجان در تبريز به سن [ ] به مرض [ ] درگذشت .
در ماه شوال شهرت دارد كه روس هرات را گرفته و بيرق خود را بر سر دروازه نصب نموده مىگويند به واسطهء بدسلوكى امير عبد الرحمن خان حاكم افغان به اهالى هرات كه شيعهمذهب هستند شد و خود شيعههاى آنجا روس را دعوت كردند و شهر را بىزحمت به او دادند و نيز سبب ديگر ، گرفتارى انگليس با ترانسوال شده است . بىاصل است .
در ششم شوال عملهء تذكرهء ايران را مشير الدوله وزير خارجه قرار داد كه با رؤساى تذكره مقاطعه نشود و امانى مانند باشد و به اندازهاى كه تذكره دولت مىدهد پول از رئيس تذكره خواهد گرفت و فايده از براى دولت خواهد بود .
از براى وزارت مقيم بلغارستان ، وزارت خارجه ايران هزار و پانصد تومان قرار داد و اول سال سفارت ايران به بلغارستان است .
تولد ميرزا على اصغر خان امين السلطان صدراعظم در سال هزار و دويست و هفتاد و چهار هجرى بود .
در ماه اكتبر دو نفر سردار روس به كلكته رفتهاند و مهمان حاكم هندوستان شدهاند .
اين اوقات در تبريز ، لقمان الممالك امير تومان حكيمباشى وليعهد به اتفاق اديب الممالك مدرسهء ملى باز كرده و نامش را مدرسهء لقمانيه نهاده است .
اين اوقات رسالهء مرحوم على خان ناظم العلوم در حساب كه بس مختصر و كافى است در طهران به طبع رسيده .
پس از آنكه نظام السلطنه به پيشكارى آذربايجان رفت ، ديوان مظالمى قرار داده هفتهاى سه روز بشخصه به عرض عارض مىرسد .
حكومت ترانسوال ، پس از بعضى شكستهاى پىدرپى كه به انگليس داد و بعضى قلاع آنها را فتح كرد و هم به حمايت آنها ايالت كاپ به انگليس شوريد ، اينك خود را مالك افريقاى جنوبى و صاحب متصرفات انگليس در خاك افريقا مىداند . مىگويند
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — صفحة 482
مساهمون: عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
ص٤٨٢