را به امراض مختلفه خيلى كشت . خصوصا اطفال را به مرض مخملك و سرخجه .
يكى از معلمين مدارس پطرزبورغ در عشر اول جمادى الاولى به طهران آمده به حضور شاه رفت و كتابخانهء دولتى و بعضى كتابخانهها را بازديد كرد . به كتب قديمه خيلى مايل است .
[ نطق آقا سيد محمد مجتهد يوم افتتاح تشكيل كمپانى شركت اسلاميه ]
در روز پانزدهم ربيع الثانى كه يوم افتتاح تشكيل كمپانى شركت اسلاميه در طهران در بازار امير شد و جمعى حضور داشتند ، آقا سيد محمد مجتهد « 1 » نطق ذيل را نمود :
بسم اللّه الرحمن الرحيم خوشبختى و راحت و عزت و آزادى ملت ، پس از تقيد به ياساى شرع مقدس ، تمدن است يعنى مهيا بودن لوازم زندگى ، كاملا بىاحتياج به خارج و اساس اين مطلب زراعت و صناعت و تجارت است صحيحا كاملا و منظما . تجارت يعنى حاصل وطن را به خارج بردن و ثروت خارج را به وطن آوردن نه به عكس ، لله الحمد اين اوقات توجه مخصوص اعلىحضرت همايون و حضرت صدارت و تجار محترم و جرايد اسلاميه مايهء اميدوارى گشته كه - ان شاء اللّه - آب رفته به جوى آيد و از ذل احتياج و ضنك معيشت به عز استغنا و سعهء زندگى ورود خواهيم نمود . اساس اين اميدوارى شركت اسلاميه است كه امروز به حسن همت تجار محترم به رياست جناب امين الضرب و وكالت جناب حاجى ميرزا حبيب اللّه كاشانى و مديرى امين الصنايع امروز منعقد شده . سزاوار است امروز را عيد بزرگ اسلام بدانيم . اميدواريم اين شركت برومند شده از اقطار بلاد اسلام به توجه اهل غيرت به سرعت سير سرايت كند .
اقل السادات محمد بن صادق طباطبايى .
در دهم جمادى الثانيه ، در منزل مشير الدوله وزير امور خارجه ، مجلسى منعقد از وزرا شد از براى اصلاح ما بين قوام الدوله وزير لشكر با ميرزا شفيع خان مقتدر الملك مدير خط فرانسه « 2 » ، سر صد هزار ذرع زمين . در بين گفتگو قوام الدوله به مقتدر الملك فحش داد . او پس داد . « 3 » قوام الدوله چوبى به او حواله داد . مقتدر الملك با چوبدست خود ، در حضور وزرا ، كتك زيادى به قوام الدوله زد . اين خبر به شاه رسيد . او را از منصب و لقب
هامش
( 1 ) . شادروان سيد محمد طباطبايى پرچمدار آزادى ، مرد بزرگوارى كه صميمانه قدم در راه مشروطيت نهاد .
( 2 ) . يعنى رئيس ادارهء روابط ايران و فرانسه در وزارت خارجه .
( 3 ) . يعنى هرچه قوام الدوله به دو فحش داد ، او هم به قوام الدوله برگرداند .