داخله به دول همجوار خود بدهد « 1 » . لهذا پس از عزل امين الدوله ، سفارت روس در سفارتخانه جشنها گرفتند و يك قنات امين الدوله را كه در ده او الهيه نام جارى مىشد بردند و باغ امين الدوله به اين واسطه خشكيد و اينها همه از عداوت امين السلطان صدراعظم است با او چنانكه حاجى ملك التجار نيز دكاكين او را به اسم ملكيت برد . « 2 »
در صفر 1317 پادشاه روس هزار و پانصد قبضه تفنگ كه گويا ورندل است هديه براى پادشاه ايران فرستاد .
بيست ميليون دلار در عوض گذشت اسپانيا از جزاير فيليپين به اسپانيا داده است .
در ماه مى 1899 ميلادى مسيو كريسته وزير جنگ فرانسه از وزارت استعفا نمود .
سبب عزل و استعفاى امير نظام را از پيشكارى آذربايجان اينطور نوشتهاند [ كه ] چند سال است آقا ميرزا على اكبر نام يكى از علما در اردبيل بناى عوامفريبى را گذاشته و جمعى از الواط دور او را گرفتهاند . رفتهرفته در امور دولت مداخله نمودند از تبريز حكم شد كه رحيم خان سرتيپ « 3 » سوارهء قراداغ با سيصد سوار او را نفى بلد نمايد . دور خانهء او را گرفتند .
الواط بناى زدوخورد را با سوارها گذاشتند . جمعى از طرفين مجروح و مقتول شد .
ميرزا على اكبر را مغلول كرده به تبريز بردند . علماى تبريز ، محض حفظ نوع شوريدند و طلاب را تحريك كرده تمام دكاكين را بستند و به مسجد شاهزاده كه قريب خانهء دولتى رفتند و گفتند تا سه روز ديگر بايد امير نظام از تبريز برود . لهذا تلگرافا استعفا كرد و شاه قبول كرد و بيرون رفت .
قحطى در كردستان به حدى بود كه چندين روز مردم نان پيدا نمىكردند و برگ درخت مىخوردند چنانكه زنى كه به حسن و كثرت مو معروف كردستان بود و چند طفل
هامش
( 1 ) . سر سقوط سريع امين الدوله را بايد در مخالفت روس و انگليس دانست كه همواره به صورت اعتراضات داخلى ظاهر مىشد . حملهمان از باد و ناپيداست باد .
( 2 ) . در قضيهء رژى نيز همين ملك التجار آتش بيار معركه بود و مجرى نقشههاى سفارت روس .
( 3 ) . ظاهرا همان رحيم خان چلبيانلوست كه در دورهء محمد على شاه آنچه توانست در كشتن و سركوب مشروطه خواهان دريغ نكرد .