سيام زبان فرانسه تعليم شود و به جز به فرانسه امتيازات تعميرات اندرونى داده نشود .
از قرار معلوم دولت روس از دولت ايران امتياز يك بندرى از بنادر فارس خواسته گويا بندر عباس است « 1 »
در ذى حجه 1316 ميرزا آقا خان نام از اسلامبول مأمور به كارپردازى بصره گرديد .
در اين ايام ما بين اعراب و طايفهء سكوند در عربستان نزاع است .
در سنهء ماضيه مستر دمرگان « 2 » نام از مملكت فرانسه به ايران آمد و امتياز كاوش اراضى شوش دو سه فرسخ دور از شهر دزفول است گرفت . در آن حوالى مستر دمرگان قلعهء محكمى بنا [ نها ] ده و بيست هزار تومان مخارج آن كرده و بيرق دولتى خودشان را بر قلعه نصب نموده . قرنسول انگليس مدّعى آنها شده كه شما از براى كشف آثار قديمه آمدهايد . قلعهء به اين محكمى لازم نداريد . « 3 »
يك سالهء ايتئيل گذشته چهارصد و هفتاد و دو فروند جهاز تجارتى وارد بندر انزلى شده از مال التجارهء روس و از داخله نيز از اين قرار . مال التجاره داخله به خارجه از اين قرار است . برنج ، پشم ، گردو ، پنبه ، مغز بادام ، پسته ، كشمش ، ابريشم ، كتيرا ، ترياك ، مركبات ، ماهى ، تخم مرغ ، زغال ، هيزم و غيره . از خارجه به داخله از اين قبيل است : قند ، شكر ، پارچه ، كبريت ، نفت ، نمك ، چاى ، بلور ، ظروف چينى ، آهن ، مس ، فولاد ، كاغذ و غيره است .
در ايتئيل ، در بعضى از بلاد روس اروپا قحطى در شدت است و امراض مختلفه به جهت نرسيدن غذا به مادران مريضاند . در اطراف كازان ( غازان ) گوشت جانوران خوردند .
در لاهه از شهرهاى هلاند ، در محرم 1317 مطابق ماه مه 1899 ميلادى انجمن صلح
هامش
( 1 ) . ظاهرا سعى دولت روس بر آن بوده كه در جنوب ايران و بر كنار خليج فارس پايگاهى تجارى - و عملا نظامى - داشته باشد ولى دولت ايران با همه ضعف و زبونى زيربار نرفت . تنها در طى جنگ بين الملل اول ميرزا محمد على سديد السلطنه كبابى سرتيپ به عنوان « آگنت » روسها معرفى شد .
( 2 ) .De Morganدر متن : د مرغان .
( 3 ) . اين قلعه هنوز برفراز تپهاى نسبتا بلند قايم و دايم است . غارت نفايس و آثار تاريخى ايران هنوز هم ادامه دارد .