حاليه ، در سن چهل و هفت سالگى مرد . وى بسيار مرد باحيا و باشرم و معقول و مؤدب بود ليكن بىخير و بىپهلو بود و مكنت زيادى از سابق كه رياست خزانه و گمرك را داشت اندوخته بود . صدراعظم از اين غصه خيلى پريشان و اندوهناك است . روز بعد ، شاه و تمام مردم براى امين الملك سياه پوشيدند و نعشش را در بلدهء طيبهء قم به خاك سپردند . قنات « 1 » نجفآباد طهران كه تقريبا يك كرور تومان مىارزيد و امين الملك در حياتش به زور غصب كرده بود ، نزديك مماتش وقف مردم نمود كه محلهء دروازه گمرك به او مشروب شود .
امين الملك پنج اولاد : دو پسر ، عيسى خان و موسى خان و چند دختر داشت . پسر بزرگش دوازده سال داشت لقب امين الملكى را به عيسى خان پسر بزرگتر ، در روز « 2 » ذى حجه به او دادند .
مدرسهء ملى سادات « 3 » كه در روز مبارك عيد غدير 1316 باز شد از بچه سادات فقير پول گرفته نمىشود و در آن مدرسه مقدمات و ادبيات و هندسه و حساب و صنعت قالىبافى و خياطى طرح مىشود .
در ذى حجه قدغن شد كه كسى در طهران و اطرافش تير تفنگ به طيور خالى نكند كه مبادا قطع نسل آنها شود و هركس خالى كند تفنگ از او گرفته خواهد شد .
قرار بود كه در هفدهم ذى حجه در عمارت مرحوم سپهسالار « 4 » انجمنى ترتيب شود كه امتحان تمام شاگردان مدارس ملى طهران در حضور وزرا و اكابر داده شود و هركس كه خواهد به آن انجمن حضور بههم رساند يك تومان بدهد و سرمايه را جمع كرده به مخارج مدارس خرج مىكنند . محض مرگ امين الملك اين انجمن عقب افتاد .
بعضى صاحبمنصبان و سرداران ايران در ماه ذى حجه برضد امير خان سردار وزير
هامش
( 1 ) . متن : قناط .
( 2 ) . متن نانوشته مانده .
( 3 ) . مدرسهء سادات از ابتكارات ميرزا يحيى دولت آبادى بود .
( 4 ) . به اغلب احتمال منظور از سپهسالار همان ميرزا حسين خان مشير الدوله است و عمارت سپهسالار همان محل مجلس شوراى ملى در ميدان بهارستان ) .