رفت وجه طلب كرد . شاهزاده به او بد گفت و تهديد كرد . ناصر السلطنه « 1 » برخاست و نزد شاه رفت و تفصيل را گفت . شاه متغير شد و يك نايب و چند فراش امر كرد ، در 18 ذى قعده ، رفتند و عين الدوله را مجال حركت ندادند و پولى را بتمامه از او بگرفتند .
شاگردان مدارس امريكا ، به شكرانهء فتح اسپانيا ، از خود بيست و يك كرور تومان روى هم نهاده كه يك كشتى زرهدار از درجهء اول بسازند كه بر تمام سفاين برترى داشته باشد و نام او را اينطور ناميدهاند « امريكان بوى » « 2 »
مسلمانان مسكو انجمن خيرى اسلامى تازه در مسكو تأسيس كردهاند و اين نهمين انجمن اسلامى مىباشد كه در ممالك روسيه است : اول در پطرزبورغ ، دوم در قاسموف ، سوم در قزان ( غازان ) ، چهارم در اوفا ، پنجم در تيرويق ، ششم در سمى بولاننيق ، هفتم در حاجى ترخان ، هشتم در قريم « 3 » ، نهم در مسكو . در مسكو بيست و پنج هزار مسلم دارد .
چند ماه قبل حاجى ميرزا على خان سرتيپ قزوينى مأمور تفتيش بنادر و جزاير فارس و منع اسلحهء عربستان و اهواز شد .
چهار ماه قبل حاجى محمد مهدى ملك التجار بوشهر ملقب به مدحت الملك شد و پسرش ميرزا محمد مهدى ملك التجار شد . هم در آن ماه ميرزا احمد خان كارگزار مهام خارجه بوشهر ملقب به مسعود السلطان گرديد .
در زمستان هزار و سيصد و شانزده گذشته كه غله در تبريز كم شد و امير نظام حكمران قدغن كرد كه از تركستان گندم بخرند و به تبريز بياورند ، پادشاه روس به گمركات خود حكم كرد كه از غلّه و حبوب كه به ايران مىرود گمرك نگيرند .
معاهدهنامه ما بين دو دولت امريكا و اسپانيول در پاريس انجام گرفت و به تصديق حكومت رسيد . خلاصهاش اين است كه جميع جزاير كه دولت اسپانيول ، در اقيانوس پاسيفيك و ديگر بود واگذار به امريكا شده و در مقابل تسليم جزاير فيليپين حكومت
هامش
( 1 ) . ميرزا نصر الله خان امير تومان پسر حاجى ميرزا رفيع نظام العلماى تبريزى از درباريان مورد توجه مظفر الدين شاه .
( 2 ) .Amesrican Boy( 3 ) . يعنى جزيرهء كريمهCarimeeدر جنوب روسيه در كنار درياى سياه .