گرديدهاند و سوء نتايج و وخامت عواقب اين مسئله كالشمس فى رابعة النهار واضح و آشكار و مستغنى از عرض و اظهار است و براى اصلاح اين معايب و سد باب اين مفاسد بزرگترين تدابير و بهترين وسائل چنانكه ديگران هم بهكار بردهاند ، ايجاد مدارس و مكاتب عديدهء مليه و تكميل و نشر علوم و صنايع به آن وسيله است تا شايد ما هم بتوانيم تا يك درجه رفع نقائص و معايب كار خود را كرده و به يك اندازه حفظ حالت و مقام ملت خود را بنماييم كه به كلى پايمال حوادث زمانه نگرديده و در انظار دوست و دشمن اظهار حياتى كرده باشيم .
بنابراين اجزاى انجمن ، محض غيرت دين و دولت و حفظ ناموس ملت و مملكت ، دامن همت به كمر استوار كرده و تمام هم خود را صرف اجراى اين مقصود مقدس نمودهاند و ، بفضل الله تعالى ، در ظل مراحم ملوكانه و به حسننيت و توجه بندگان اعلىحضرت اقدس همايون شاهنشاه دين پناه - ارواحنا فداه - تا يك درجه به مقصود خود نائل شده و در اندك زمانى چند مدرسهء ملتى معتبر ايجاد و دائر كرده و تهيهء اسباب آنها را طورى نمودند كه اميدوارى كامل حاصل است بتوانند به اين وسيله ، در قليل مدتى به آن مقصود مقدس خود كاملا نائل شوند . لهذا استدعاى عاجزانه از حضور قدرشناس مبارك دارند كه پس از تدقيقات كامله و تحقيقات لازمه و ملاحظهء وضع تحصيل و ترتيبات كار آنها ، اگر در نظر مبارك مطبوع و مستحسن افتد ، در تكميل لوازم و اسباب كار اين مدارس و تقويت و اجراى مقاصد مقدسهء اين انجمن ، به مقتضاى تكليف خيرخواهى دين و دولت و براى تربيت و ترقى ابناى ملت و مملكت ، آنچه را خاطر مبارك صلاح بداند و رأى انور تجويز فرمايد اقدام مجدانه فرموده و به موقع اجرا گذارند تا به توفيق خداوند متعال و قادر لايزال و اقبال مصون از زوال بندگان اعلىحضرت اقدس همايون شاهنشاه اسلاميان پناه - روحنا فداه - و حسن توجه ملازمان صدارت جليلهء عظمى آن مقصود مقدس اجزاى انجمن كاملا حاصل شود . ان شاء الله تعالى بمنه و جوده .
جناب صدراعظم در آن روز پانصد تومان به معلمين انعام داد و صد ورقه نقشه به شاگردان داد و چون عمارت مدرسهء علميه و ابتدائيه براى شاگردان تنگ بود و بهعلاوه كرايهاى بود ، جناب صدراعظم مقرر داشت كه از خود خانهاى خريده ، مجانا به مدرسه بدهد . ميرزا على محمد مجير الدوله رئيس وزارت انطباعات كه در آن مجلس حضور
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
ص٢٦١