مأمورين دولت اسپانيا ، آخر شرايط و تكاليف اتازونى را در مسألهء صلح قبول كردهاند . ازجملهء شرايط واگذاردن جزاير فيليپين و سالو به اتازونى و گرفتن چهل كرور دلار در عوض آن مىباشد و عهدنامهء صلح ، شب دهم دسامبر مطابق 25 رجب 1316 هجرى در پاريس به امضاى مأمورين طرفين رسيده .
پانزده رجب 1316 ، بروز طاعون در جزيرهء ماداگاسكار محقق شد . تابهحال فقط بوميان آنجا گرفتار شدهاند و اقداماتى به عمل آمده كه از شهر تاماتائو « 1 » بهجاى ديگر سرايت نكند .
در امسال زمستان 1316 ، نرخ گوشت طهران بسيار منظم و فراوان است و قيمتش ارزان . چاركى هفتصد دينار « 2 » پول سفيد است و در زمستانهاى سابق سه برابر امسال شد و اين از بركت مديرى مرحوم حاجى محمد حسن كنپانى امين دار الضرب شد .
اسم جانشين متمهدى كه با انگليسىها نزاع كرد ، عبد اللّه التعايشى است و نام خود متمهدى محمد احمد بود . پس از اينكه در اين سال لشكر انگليس سودان و فشوده « 3 » و خرطوم را از دست جانشين متمهدى تخليه كرد ، فرانسوىها به صدا درآمدند و گفتند فشوده از آن ماست . انگليسىها گفتند حق ماست ، زيرا كه ما فتح كردهايم . انگليسىها تدارك لشكر ديدند و فرانسوىها قوهء مقاومت در خود نديدند . لهذا فشوده را تخليه نمودند . حال انگليس بدان سر است كه از دماغهء اميد در اوقيانوس اعظم تا مصر راه كشتىرو و خط آهن بسازد كه ششهزار و دويست و پنجاه ميل راه را در چهل روز طى نمايند .
دولت عثمانى امسال به تنه و ساقهء درختهاى بيد و سفيدار و تبريزى كه براى فروش بريده مىشود گمرك قرار داده ولى محض استعمال آن در خانه كه براى فروختن نباشد
هامش
( 1 ) .Madagascar , Tamatao( 2 ) . هفتصد دينار ( هفت ، صد دينارى ) برابر بود با 14 شاهى يعنى 6 شاهى كمتر از يك قران كه هر ده قرانى يك تومان بود يعنى ده هزار دينار . بنابراين قيمت يك من گوشت يعنى سه كيلو امروزين مبلغى بود برابر با 5 قران و 6 شاهى و به عبارت ديگر با كمتر از يازده قران مىتوانستند شش كيلو گوشت بخرند . امروز قيمت گوشت معمولى بالغ بر دوازده هزار قران يا به اصطلاح روز ريال است .
( 3 ) .Fachouda