ترجمهء علوم جديدهء خارجه از قبيل جغرافيا و هيئت و حساب تحصيل مىشد . بعد از انقضاى چهار سال شاگرد مجاز است كه به مدرسهء ديگر برود يا به كسب و صنعتى پردازد .
شكار پلنگ به دست همايونى
مدتى بود يك پلنگ قوىجثه در دامنهء كوه سياهغار ، از جبال دوشانتپه ، در مغاره مسكن كرده بود و مبالغى از حيوانات آن حدود را شكار مىكرد . از اين بابت نخجيرهاى آن طرف فرارى شده بود . اعلىحضرت شاهنشاه ، در روز يكشنبه بيست و چهارم رجب المرجب 1315 ، براى انتقام از آن درندهء خونآشام بدان صوب تشريف برد . شكارچيان به تدابير پلنگ را از مغازه بيرون آورده ، فرار كرد و مبالغى راه پيمود . اعلىحضرت يك تنه او را دنبال كرده به يك تير تفنگ به خاكش افكند . در آن روز به شكرانه مبالغى به فقرا انعام بذل فرمود و به شهر رجعت كرد .
تشريففرمايى به دوشانتپه و جاجرود
روز دوشنبه بيست و پنجم رجب هزار و سيصد و پانزده ، اعلىحضرت همايونى به دوشانتپه تشريف برد . بعد از چند شب اقامت به شكارگاه جاجرود نزول اجلال كرد و ده شب در آنجا توقف نمود و عيد ميلاد مبارك را كه در روز سوم شعبان المعظم است ، در آنجا به پاى داشت و اثاثهء عيد از قبيل آتشبازى و غيره در جاجرود فراهم بود .
وزارت خالصجات به ناصر السلطنه
در ماه رجب المرجب 15 ، وزارت خالصجات و فلاحت به ميرزا نصر الله خان ناصر السلطنه وزير خالصجات آذربايجان مرحمت شد و به يك ثوب جبهء ترمهء بطانهء خز شمسهء مرصع مخلّع گرديد و به دستخط ذيل مخاطب آمد :
هامش
شمس الدين رشديه ، نشر تاريخ ايران ، تهران ، 1362 و نيز زندگىنامه پير عارف رشديه تأليف فخر الدين رشديه ( انتشارات هيرمند 1370 تهران ) .