اعلىحضرت همايونى در جواب آنها نوشت : «
أَرْضُ اللَّهِ
الواسعه » « 1 » ، به هركجا مىخواهيد برويد . علما ديدند بدتر شد . در مطلب را گذاشتند و اينطور تدبير كردند كه ما در روز سهشنبه دوازدهم رجب از طهران حركت خواهيم كرد و تعيين روز براى اين بود كه شايد مردم بلوا نموده ، آنها را از رفتن بازدارند ، ليكن مردم از ترس دولت هيجانى نكردند و علما هم آن روز را فسخ عزيمت نمودند و وعده به روزهاى ديگر دادند . از آن طرف امين الدوله روزبهروز ترقى كرد و خدماتش در خاكپاى همايونى مشهود افتاد تا به مرتبه صدارت رسيد و بعضى قوانين خوب براى دولت ايران ترتيب داده بود . از جمله عمل گمرك ايران بود كه قبل از وزارت امين الدوله مقاطعه و اجاره به رؤساى گمرك داده مىشد ، چون امين الدوله وزير اعظم شد ، گمرك را ضبطى قرار داد ، يعنى هرچه عمل كرد مال دولت باشد و اجزا مواجببگير باشند .
خيال امين الدوله وزير اعظم براى قرض از خارجه
در عشر اول رجب المرجب 1315 ، امين الدوله وزير اعظم براى اينكه دولت ايران به خارجه و داخله مقروض مىباشد مىخواهد هفده كرور از دولت انگليس قرض كند ، ليكن دولت روس كه نفوذ انگليس در ايران را نمىخواهد سخت ايستادگى دارد كه اين قرض نشود و آخر الأمر هم امين الدوله به اين مقصود نائل نشد .
اقامهء عيد ميلاد مبارك مرتضوى سلام الله عليه
در روز سيزدهم رجب المرجب هزار و سيصد و پانزده كه روز ميلاد سعادت بنياد حضرت ولى عصر عليه السّلام بود ، اعلىحضرت همايونى در تالار بلور به سلام نشست و عموم چاكران دربارى برحسب معمول در عمارت گلستان در پيشگاه تالار بلور به سلام ايستادند . مراسم عيد به عمل آمد و يكصد و ده تير توپ خالى شد و شب عيد را در خيابان الماسيه چراغان و آتشبازى مفصلى برپاى بود و در تمام شهر نيز چراغان كامل به عمل آمد .
هامش
( 1 ) . قرآن كريم ، سوره النساء 97 / الزمر 10 .