بخش اول 5 مكّى و مدنى « 1 »
مبحث مكّى و مدنى در قرآن به چندين بحث گوناگون تقسيم مىشود ، كه ما به دو بحث از ميان آنها اشاره مىكنيم :
نگرشهاى مختلف در معناى مكّى و مدنى
قرآن كريم در عرف علماى تفسير به دو قسم « مكّى » و « مدنى » تقسيم مىشود . برخى آيات قرآنى مكّىاند ، و برخى ديگر مدنى . در عالم تفسير ، در مقام تعريف اصطلاح مكّى و مدنى ، ديدگاههاى متعدّدى وجود دارد .
ديدگاه اول ؛ كه ديدگاه مشهور و رايج نيز مىباشد ، تفسير و تعريف اصطلاح مكّى و مدنى بر پايهء ترتيب زمانى نزول آيات قرآنى است ؛ كه بر مبناى آن ، رويداد هجرت نبوى ، مرز زمانى ميان دو مرحلهء مكّى و مدنى شناخته مىشود . هر آيه از قرآن كريم كه پيش از هجرت نازل شده باشد ، « مكّى » ، و هر آيه از قرآن كريم كه پس از هجرت نازل شده باشد ، « مدنى » است ، هر چند مكان نزول آن مكّه بوده باشد . مانند آياتى كه همزمان با فتح مكّه ، زمانى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عملا در مكّه بود ، نازل شدند . بنابراين ، مقياس ، در اين نگرش ، [ مقياس ] زمانى است ، نه مكانى .
هامش
( 1 ) نوشتهء شهيد صدر قدّس سرّه