كريم ، خود به همبستگى و پيوستگى ميان اين هدف اساسى و ديگر اهداف اشاره كرده است ، چنان كه در مباحث آينده ملاحظه خواهيم كرد .
اين هدف اساسى عبارت است از ايجاد يك دگرگونى اجتماعى ريشهاى در جهان انسانيت از طريق راهنمايى و برنامهريزى براى آن ، و تأسيس يك پايگاه انقلابى كه با اين برنامه شكل گرفته ، و به اين برنامه پايبند بوده ، و بر پايهء اين برنامه دگرگون شده باشد .
ابعاد هدف اساسى از نزول قرآن
الف ) تحول بنيادين و ريشهاى ( انقلاب )
بعد اوّل ، دگرگونى ريشهاى است كه به زبان روز ، از آن به « انقلاب » تعبير مىكنند ، و قرآن از آن به راه كار « بيرون كردن از ظلمات و پيش بردن به سوى نور » تعبير مىكند :
-
. . . يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ . . .
« 1 » بر اساس قاعدهء
. . . إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . . .
« 2 » .
-
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . . .
« 3 » .
قرآن كريم [ در اشاره ] به اين بعد اول ، در آيات متعدّدى كه در بر دارندهء هدف اصلى از نزول قرآن است ، يا دربردارندهء هدف اصلى از رسالت و وظيفهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ، اشاره كرده است :
-
. . . قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ . يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
« 4 » .
-
الر كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ
« 5 » .
هامش
( 1 ) بقره / 257
( 2 ) رعد / 11
( 3 ) انفال / 53
( 4 ) مائده / 15 - 16
( 5 ) ابراهيم / 1