ما به مطالعهء گستردهاى در قصّهء موسى عليه السّلام در قرآن كريم خواهيم پرداخت ، تا بتوانيم آن را نمونهاى براى يك مطالعهء تفصيلى فراگير قرار دهيم ، به گونهاى كه داستانهاى همهء پيامبران ياد شده در قرآن كريم را دربرگيرد . همچنين ، ما اين داستان را در بعضى ابعاد مهمّ ذيل در ارتباط مضامين داستان ، و به اندازهاى كه با اين سلسله مباحث علوم قرآنى از جهت اختصار و آيين تحقيق ، سازگار باشد ، مورد مطالعه قرار خواهيم داد :
1 . مطالعهء داستان بر حسب مواضع بيان آن در قرآن كريم .
در اين قسمت از مطالعه نكات ذيل را مدّ نظر داريم :
الف ) رازهاى تكرار يك قصّهء واحد در قرآن كريم .
ب ) هدفى كه از طرح داستان ، در هر موضع از قرآن ، در كار بوده است .
ج ) رازهاى تفاوت اسلوب بيان قصّهء واحد در مواضع مختلف .
2 . داستان موسى عليه السّلام بر حسب توالى تاريخى .
3 . مطالعهء سراسرى داستان ، مرحله به مرحله همراه با حضرت موسى عليه السّلام ، و بررسى موضوعات كلّى مربوط به مراحل مختلف داستان .
در اينجا ، ما به ياد كرد نكات فوق به طور اجمالى بسنده مىكنيم ، و پرداختن به همهء تفصيلات داستان ، و نيز ابعاد ديگر تحقيق در اين مطلب را به يك مطالعهء همه جانبه در شرايط ديگرى واگذار مىكنيم .
بر اين پايه ، ما داستان را از منظر حدود نوزده موضع از قرآن كريم مورد توجه قرار مىدهيم ، و متعرض مواضع ديگرى كه اين داستان در آنها به گونهء اشاره و مانند آن مطرح شده است نمىشويم .
الف ) داستان موسى عليه السّلام بر حسب مواضع آن در قرآن كريم
موضع اوّل
آيات سورهء بقره ، كه چنين آغاز مىشود :
وَ إِذْ نَجَّيْناكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ وَ فِي ذلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ . وَ إِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ . وَ